 |
| «Η ανάρτηση του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του 1ου Δημοτικού Σχολείου Μεγάρων, η οποία στη συνέχεια διαγράφηκε. Πηγή εικόνας: ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ.» |
Οι στρεβλώσεις της διοίκησης δεν θεραπεύονται με αυτενέργειες – και τις κερκόπορτες τις ανοίγουν οι ελλιπείς νόμοι και η αδυναμία εφαρμογής τους
Η υπόθεση του 1ου Δημοτικού Σχολείου Μεγάρων πήρε μεγάλη δημοσιότητα επειδή ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων ευχαρίστησε δημόσια τον Ηλία Κασιδιάρη για οικονομική χορηγία προς το σχολείο.
Ακολούθησαν αντιδράσεις, η αρχική ανάρτηση κατέβηκε και ο Σύλλογος Γονέων εξέδωσε διευκρινιστική ανακοίνωση.
Μόνο που μέσα στην πολιτική αντιπαράθεση για το ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΧΟΡΗΓΟΣ κινδυνεύει να χαθεί ένα άλλο, απολύτως θεσμικό ερώτημα:
ΓΙΑΤΙ ΕΝΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΑΝΑΖΗΤΑ ΙΔΙΩΤΕΣ ΧΟΡΗΓΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΚΤΙΡΙΟ;
Και, κυρίως:
ΜΕ ΠΟΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ;
ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ
Ο ίδιος ο Σύλλογος Γονέων αναφέρει στην ανακοίνωσή του ότι επί σειρά ετών συνδράμει στις ανάγκες του σχολείου με χρήματα από συνδρομές, εκδηλώσεις και ιδιωτικές χορηγίες.
Για τη συγκεκριμένη χορηγία αναφέρει ότι δόθηκε μέσω γονέα που δεν είναι μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου, προκειμένου να καλυφθούν «εργασίες επισκευής αιθουσών που πραγματοποιήθηκαν πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς».
Παράλληλα περιγράφει ένα σοβαρό και χρόνιο πρόβλημα: τη στέγη της αίθουσας πληροφορικής, στην οποία, όπως υποστηρίζει, εισρέουν νερά με τις πρώτες βροχές, παρά τις επανειλημμένες επιστολές της Διεύθυνσης του σχολείου και του Συλλόγου προς τους αρμόδιους φορείς.
Προσοχή: ο ίδιος ο Σύλλογος δεν λέει ότι η συγκεκριμένη χορηγία χρησιμοποιήθηκε για τη στέγη. Αναφέρεται γενικότερα σε εργασίες επισκευής αιθουσών.
Η περιγραφή του, όμως, εξηγεί απολύτως την αγανάκτηση των γονέων.
ΔΕΝ ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ.
ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ, Η ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ
Με τον ν. 5056/2023 ξεκίνησε η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων τους στους οικείους Δήμους, διαδικασία που ολοκληρώθηκε και για τις περιπτώσεις που αρχικά είχαν εξαιρεθεί.
Το Υπουργείο Εσωτερικών είναι σήμερα σαφές ακόμη και στο ειδικό ερώτημα των δωρεών υπέρ σχολικών μονάδων:
Η σχετική απόφαση λαμβάνεται από την οικεία Δημοτική Επιτροπή, σύμφωνα με την περ. ιστ΄ του άρθρου 72 του ν. 3852/2010, όπως ισχύει.
Και το ίδιο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι οι επενδύσεις και τα έργα των σχολικών μονάδων αναλαμβάνονται από τον Δήμο.
Άρα ο Σύλλογος Γονέων μπορεί ασφαλώς να συγκεντρώνει συνδρομές, να οργανώνει εκδηλώσεις, να αναζητεί οικονομική στήριξη για τις νόμιμες δραστηριότητές του και να επιθυμεί να προσφέρει στο σχολείο.
Αυτό όμως δεν τον μετατρέπει σε ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ.
Ούτε του δίνει αρμοδιότητα να αποφασίζει, να αναθέτει και να επιβλέπει αυτοτελώς εργασίες στο σχολικό κτίριο, υποκαθιστώντας τον αρμόδιο Δήμο.
Και ασφαλώς η αδράνεια ή η καθυστέρηση του αρμόδιου δημόσιου φορέα δεν μεταβιβάζει αυτομάτως τις αρμοδιότητές του σε έναν Σύλλογο Γονέων.
ΟΙ ΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ ΔΕΝ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΑΥΤΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μας, το πραγματικό θεσμικό πρόβλημα που ανέδειξε η υπόθεση των Μεγάρων.
Αν πράγματι ένα σχολείο στέλνει επί έναν χρόνο επιστολές επειδή μπάζει νερά και ο αρμόδιος φορέας δεν λύνει το πρόβλημα, υπάρχει σοβαρή διοικητική δυσλειτουργία.
Αλλά οι στρεβλώσεις της διοίκησης ΔΕΝ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΑΥΤΕΝΕΡΓΕΙΕΣ.
Γιατί σήμερα μπορεί να πρόκειται για ένα βάψιμο ή μια μικρή επισκευή.
Αύριο μπορεί να πρόκειται για ηλεκτρολογική εγκατάσταση.
Για στέγη.
Για στατική επέμβαση.
Για εργασία που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια παιδιών και εκπαιδευτικών.
Και τότε τα ερωτήματα είναι αμείλικτα:
Ποιος αποφάσισε ποια εργασία πρέπει να γίνει;
Ποιος καθόρισε ή ενέκρινε τις τεχνικές προδιαγραφές;
Ποιος επέλεξε τον τεχνίτη ή τον εργολάβο;
Ποιος επέτρεψε την επέμβαση στο σχολικό κτίριο;
Ποιος επέβλεψε;
Ποιος παρέλαβε;
Και, κυρίως:
ΠΟΙΟΣ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΑΝ ΚΑΤΙ ΠΑΕΙ ΣΤΡΑΒΑ;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι:
«Ο Σύλλογος Γονέων βρήκε τα λεφτά».
ΚΑΙ ΤΟΤΕ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΔΩΡΕΕΣ;
Γίνονται.
Αλλά γίνονται ΘΕΣΜΙΚΑ.
Και έχουμε ένα πολύ κοντινό παράδειγμα.
Στις 29 Ιανουαρίου 2026 η Δημοτική Επιτροπή Χαλανδρίου είχε στην ημερήσια διάταξή της το εξής θέμα:
«Έγκριση ή μη αποδοχή δωρεάς από το Σύλλογο Γονέων & Κηδεμόνων του 12ου Δημοτικού, στο 12ο Δημοτικό Σχολείο Χαλανδρίου».
Τόσο απλά.
Ο Σύλλογος θέλει να προσφέρει.
Το αρμόδιο δημοτικό όργανο αποφασίζει αν αποδέχεται τη δωρεά.
Και από εκεί και πέρα ακολουθείται η προβλεπόμενη διοικητική και οικονομική διαδικασία και, όταν πρόκειται για εργασίες στο κτίριο, η αντίστοιχη τεχνική διαδικασία από τα αρμόδια όργανα.
Αυτό δεν είναι «γραφειοκρατική τρέλα».
Είναι ο τρόπος με τον οποίο γνωρίζουμε:
ΠΟΙΟΣ ΕΔΩΣΕ ΤΙ.
ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΑΠΟΔΕΧΘΗΚΕ.
ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΣΚΟΠΟ.
ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΚΕ.
ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ.
Η ΛΑΘΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΟΡΗΓΟ
Εδώ βρίσκεται και η δεύτερη μεγάλη παγίδα της υπόθεσης.
Η συζήτηση μεταφέρθηκε σχεδόν ολόκληρη στο αν ο συγκεκριμένος Σύλλογος έπρεπε ή δεν έπρεπε να δεχθεί χρήματα από τον συγκεκριμένο άνθρωπο.
Υπήρξαν έντονες αντιδράσεις από εκπαιδευτικούς, ενώ τέθηκε και το ζήτημα της ευθύνης Δήμου και Πολιτείας για τις σχολικές υποδομές.
Αυτή η πολιτική και κοινωνική συζήτηση μπορεί ασφαλώς να γίνει.
Προηγείται όμως ένα θεσμικό ζήτημα:
ΠΟΙΟΣ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΘΕΙ ΔΩΡΕΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΕΙ Ή ΝΑ ΕΓΚΡΙΝΕΙ ΤΙΣ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ;
Διότι αν δεχθούμε ότι κάθε Σύλλογος Γονέων μπορεί να αναζητεί μόνος του χορηγούς, να εισπράττει χρήματα και να αναθέτει αυτοτελώς παρεμβάσεις σε δημόσια σχολικά κτίρια επειδή ο αρμόδιος φορέας καθυστερεί, τότε έχουμε ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη πόρτα.
Και αφού την ανοίξουμε, μετά θα αρχίσουμε να συζητάμε ποιον χορηγό αφήνουμε να περάσει από αυτήν και ποιον όχι.
Δεν είναι αυτό σοβαρή θεσμική λειτουργία.
ΤΙΣ ΚΕΡΚΟΠΟΡΤΕΣ ΤΙΣ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΙΠΕΙΣ ΝΟΜΟΙ
Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών έγινε στο πλαίσιο μιας μεταρρύθμισης που συγκέντρωσε τις σχετικές αρμοδιότητες στους Δήμους.
Όμως κάθε μεταρρύθμιση κρίνεται τελικά στην πράξη.
Αν αφαιρείς έναν μηχανισμό που βρισκόταν κοντά στο σχολείο, πρέπει ο μηχανισμός που τον αντικαθιστά να μπορεί να αντιμετωπίσει μια μικρή βλάβη, να επισκευάσει μια αίθουσα ή να λύσει μια διαρροή ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΓΙΝΕΙ ΧΡΟΝΙΖΟΝ.
Υπάρχει βεβαίως και η υποχρεωτική πάγια προκαταβολή προς τους διευθυντές των σχολικών μονάδων για την αντιμετώπιση μικρών λειτουργικών αναγκών.
Όμως αυτό δεν λύνει από μόνο του το ευρύτερο ζήτημα των επισκευών και των έργων που παραμένουν αρμοδιότητα του Δήμου.
Αν το σύστημα δεν ανταποκρίνεται εγκαίρως, δημιουργείται στην πράξη το κενό μέσα στο οποίο γεννιέται η αυτενέργεια.
Και μαζί της έρχονται οι «χορηγοί».
Οι καλοί, οι κακοί, οι συμπαθείς, οι αντιπαθείς, οι πολιτικά αποδεκτοί και οι πολιτικά ανεπιθύμητοι.
Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΤΗΝ ΚΕΡΚΟΠΟΡΤΑ.
ΑΠΛΩΣ ΜΑΣ ΑΝΑΓΚΑΣΕ ΝΑ ΤΗ ΔΟΥΜΕ.
Και εδώ βρίσκεται το λάθος στη σειρά με την οποία συζητάμε το πρόβλημα.
ΠΡΩΤΑ ΦΤΙΑΧΝΕΙΣ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟ ΩΣΤΕ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ.
Μετά δεν χρειάζεται να ψάχνεις ποιος θα καλύψει την τρύπα που άφησε.
Οι ελλιπείς νόμοι, οι αδυναμίες στην εφαρμογή τους και η διοικητική αδράνεια ανοίγουν κερκόπορτες.
Και οι κερκόπορτες δεν κλείνουν αποφασίζοντας εκ των υστέρων ποιος επιτρέπεται να περάσει από μέσα.
ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΔΙΟΡΘΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟ.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΜΕΝΕΙ ΣΤΑ ΜΕΓΑΡΑ
Επομένως, πριν περιοριστούμε στο ερώτημα:
«Γιατί πήραν χρήματα από τον Κασιδιάρη;»
υπάρχουν και άλλα, προηγούμενα ερωτήματα:
Γιατί χρειάστηκε να αναζητηθεί ιδιωτική χρηματοδότηση για επισκευές δημόσιου σχολείου;
Ποιες ακριβώς εργασίες πραγματοποιήθηκαν;
Ποιος τις ενέκρινε;
Ποιος τις ανέθεσε;
Ποιος τις επέβλεψε;
Και υπήρξε απόφαση της αρμόδιας Δημοτικής Επιτροπής για αποδοχή δωρεάς υπέρ της σχολικής μονάδας;
Αν όλα αυτά έγιναν με την προβλεπόμενη διαδικασία, ας δημοσιοποιηθούν οι σχετικές αποφάσεις και το συγκεκριμένο θεσμικό ερώτημα απαντάται.
Αν όχι, τότε το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από το όνομα ενός χορηγού.
Γιατί αφορά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα δημόσια σχολεία μετά την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών.
Και αυτό αφορά τα Μέγαρα.
Αφορά το Χαλάνδρι.
Αφορά κάθε Δήμο.
ΥΓ.
Και κάτι τελευταίο, για να μη νομίζουμε ότι αυτά είναι καινούργια προβλήματα.
Η υποχρέωση θεσμικής αποδοχής μιας δωρεάς από έναν Δήμο δεν γεννήθηκε ούτε με την υπόθεση των Μεγάρων ούτε με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών.
Υπήρχε και παλαιότερα.
Και η ανάγκη θεσμικής αποδοχής δεν εξαφανίζεται επειδή η δωρεά δεν παραδίδεται σε μετρητά αλλά αφορά άλλη περιουσιακή αξία ή δικαίωμα.
Η ΔΩΡΕΑ ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ΔΗΜΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ.
ΟΧΙ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΥ ΑΠΛΩΣ ΤΗΝ ΠΑΡΕΛΑΒΕ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ.
Όσο για κάτι παλιά γραμμάτια στο Χαλάνδρι...
Αυτά είναι μια άλλη ιστορία.
Α.Ν.