απ |
Οι διώξεις των πέντε δημάρχων της Αριστεράς (Χαλανδρίου, Ζωγράφου, Νίκαιας - Αγ. Ιωάννη Ρέντη, Λάρισας και Πάτρας) προκάλεσε αναταράξεις στο αυτοδιοικητικό και πολιτικό σκηνικό, αφού η επιλογή της λίστας των δέκα πρώτων δήμων με τις περισσότερες μετατροπές συμβάσεων συντάχθηκε από το επιτελείο Μητσοτάκη με αμιγώς πολιτικά χαρακτηριστικά
|
Σημαντικές ανακατατάξεις στον χώρο της Αυτοδιοίκησης σημάδεψαν την χρονιά που σε λίγες μέρες τελειώνει, με τον ΣΥΡΙΖΑ πρώτη φορά να καταγράφει νίκες κατακτώντας την Περιφέρεια Αττικής με τη Ρ. Δούρου, την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων με τον Θ. Γαλιατσάτο και 21 δήμους, την ώρα που οι δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ υποχώρησαν αισθητά, αλλά ανέκαμψαν οι δυνάμεις της Ν.Δ., παρά το τέχνασμα των δυο συγκυβερνώντων κομμάτων να κατεβάσουν «λευκούς» υποψήφιους. Αυτό αποτυπώθηκε και στη σύνθεση του Δ.Σ. της ΕΝΠΕ με πρόεδρο τον «γαλάζιο» περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κ. Αγοραστό και δεύτερη δύναμη τον ΣΥΡΙΖΑ, στην ΚΕΔΕ με τον «γαλάζιο» δήμαρχο Αμαρουσίου Γ. Πατούλη και ενίσχυση της εκπροσώπησης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και στις 13 Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων.
Σε σκληρό μπρα ντε φερ εξελίσσεται η εναλλακτική διαχείριση απορριμμάτων
Παρά την ενίσχυση των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ στην Αυτοδιοίκηση, τα προβλήματα παραμένουν, με τη συγκυβέρνηση να επιμένει στην αναγκαστική στροφή στην ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών, ιδίως στην περίπτωση της διαχείρισης απορριμμάτων. Ταυτόχρονα, σε σκληρό μπρα
ντε φερ
αναδεικνύεται η εφαρμογή εναλλακτικού μοντέλου διαχείρισης απορριμμάτων (πρόληψη, διαλογή στην πηγή, ανακύκλωση, επανάχρηση
) προτάσσοντας τον δημόσιο χαρακτήρα, όπως αποτυπώθηκε από τη Ρ. Δούρου
με τις αντίπαλες δυνάμεις να εξοβελίζουν την πρόταση χαρακτηρίζοντάς την "πολιτικό καιροσκοπισμό", επειδή, κατά τους κυβερνώντες και μερίδα αιρετών, λύση μπορούν να αποφέρουν μόνο οι συμβάσεις παραχώρησης σε εργολάβους. Τη στροφή προς την ιδιωτικοποίηση αναδεικνύει και η μεθόδευση της συγκυβέρνησης, που θέλει τους δήμους υποταγμένους σε αυστηρό δημοσιονομικό έλεγχο τόσο από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις όσο
και από το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας. Ακόμη και οι μετριοπαθείς αιρετοί κάνουν λόγο για «προσπάθεια χειραγώγησης της άσκησης πολιτικής, αφού οι παρεμβάσεις τους εκτρέπονται από τον σκοπό της δημοσιονομικής προσαρμογής και παρεμβαίνουν στην ουσία της άσκησης πολιτικής».
Οικονομική ασφυξία στην Αυτοδιοίκηση
Την ίδια στιγμή, οριακή παραμένει η οικονομική λειτουργία των δήμων καθώς οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι από το 2010 έως σήμερα έχουν περικοπεί περισσότερο από 60%, ενώ τα μερίδια των εισπραχθέντων φόρων (ΦΠΑ, ΦΕΦΝΠ
και ΕΝΦΙΑ
) δεν απονέμονται στους δήμους. Για το 2015 έχει προϋπολογιστεί περικοπή 163,5 εκατ
. ευρώ από την τακτική χρηματοδότηση σε σχέση με το 2014. Κατά την κυβέρνηση, η περικοπή συναρτάται αφ
' ενός με την κατάργηση σχολικών φυλάκων και δημοτικών αστυνομικών, που όμως πληρώνονταν από ίδιους πόρους των δήμων, αφ
' ετέρου τη μεταφορά των μαθητών, αρμοδιότητα η οποία πλέον περνά στις Περιφέρειες.
Σημειωτέον ότι η απόλυση 2.200 σχολικών φυλάκων έχει επιφέρει ανυπολόγιστο κόστος επισκευής από φθορές των σχολικών μονάδων, ενώ η κατάργηση της δημοτικής αστυνομίας έχει ζημιώσει δραματικά τα οικονομικά των δήμων καθώς πλέον δεν εισπράττονται ποσά από διαφόρων τύπων παραβάσεις.
Στην κατεύθυνση της περαιτέρω περικοπής πόρων για το 2015, η κυβέρνηση ανεβάζει τον πήχη της παραγωγής του πρωτογενούς πλεονάσματος στα 863 εκατ. ευρώ από 638 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή οι πενιχροί είναι οι πόροι για το πρόγραμμα υποδομών. Για τη διαχείριση 2 δισ. ευρώ από το νέο ΕΣΠΑ δεν έχουν καθοριστεί ακόμη οι όροι διαχείρισης από τους δήμους μέσω της ΕΕΤΑΑ. Την ίδια στιγμή, ληστρικό είναι το επιτόκιο δανεισμού από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, που είναι στο 5,06%. Για τις κοινωνικές δομές και ιδίως για τους παιδικούς σταθμούς, ενώ για το 2014 έγινε κατορθωτό να εκταμιευτούν 200 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ, για το 2015 μόλις 66 εκατ. ευρώ είναι διαθέσιμα.
Οι αιρετοί μπροστά σε προκλήσεις στον χώρο της εργασίας
Πέρα από τις δυσκολίες, που προκύπτουν από την άγρια περικοπή πόρων, οι αιρετοί είναι αντιμέτωποι και με τη μνημονιακή
απαγόρευση των προσλήψεων έως τις 31/12/2016, που τους εξαναγκάζει στη χρήση ελαστικών μορφών εργασίας. Το 2014, αποκαλύφθηκε η προσπάθεια της μνημονιακής
κυβέρνησης να περιορίσει ακόμη περισσότερο τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων. Με τον νόμο 4025/2014 επιχειρήθηκε να επιβληθεί η αξιολόγηση με ποσόστωση, ώστε το 15% των δημοτικών υπαλλήλων, που είχε χαμηλά προσόντα ως προς το μορφωτικό του επίπεδο, να θεωρείται «άχρηστο», με ορατό τον κίνδυνο της απόλυσης. Είχε προηγηθεί η έκθεση Ραπακούλια
, με την οποία διαμορφώνονταν οι άξονες για τη δημιουργία δεξαμενής απολύσεων. Η πρώτη καθοριστική μάχη ήταν κατά της αξιολόγησης με ποσόστωση, με την ΠΟΕ-ΟΤΑ
να κάνει αγώνα ενημέρωσης και κινητοποίησης των υπαλλήλων στην Αυτοδιοίκηση και να κατορθώνει την ακύρωση του νόμου στην πράξη!
Υπό το βάρος των κινητοποιήσεων, αντίθετοι στην αξιολόγηση πληθώρα αιρετών
Έτσι, η συντριπτική πλειονότητα των απερχόμενων ή επανεκλεγέντων
δημάρχων αναγκάστηκε να εκδώσει ψηφίσματα, με τα οποία δήλωναν την αντίθεσή τους στον νόμο, υποστηρίζοντας ότι τυχόν απολύσεις θα δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των δήμων. Μεσοβέζικη ήταν αρχικά η στάση που διατήρησε η ΚΕΔΕ
. Στο ψήφισμα του Ιουνίου, η ΚΕΔΕ
περιορίστηκε να εκφράσει την αντίθεσή της με το σύστημα αξιολόγησης των εργαζομένων στους δήμους και "ιδιαίτερα με το πρώτο στάδιο αξιολόγησης, που αφορά στον επιμερισμό ποσοστών, διαδικασία που θεωρείται αυθαίρετη και ενδεχομένως αντισυνταγματική, σύμφωνα και με τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής". Το εν λόγω ψήφισμα υιοθέτησαν ακολούθως πολλοί δήμαρχοι που έως τότε δεν είχαν πάρει σαφή θέση, ενώ η αποχή από την αξιολόγηση των δημοτικών υπαλλήλων συνεχιζόταν. Ενδεικτική ήταν η στάση του δημάρχου Αθηναίων Γ. Καμίνη
, που, ενώ αρχικά έκρινε ότι δεν έπρεπε το δημοτικό συμβούλιο να πάρει θέση, υπό την πίεση των αριστερών δυνάμεων υποχώρησε υιοθετώντας το ψήφισμα της ΚΕΔΕ
. Αντίστοιχα έπραξε και ο απερχόμενος περιφερειάρχης Αττικής Γ. Σγουρός.
Επιχείρησης απολύσεων συνέχεια...
Κι ενώ όλα αυτά εκτυλίσσονταν, τον Ιούλιο ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης άνοιξε τον ασκό του Αιόλου με τον επανέλεγχο της προ δεκαετίας μετατροπής των συμβάσεων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου σύμφωνα με το Π.Δ. 164/2004. Με ρύθμιση που εισήγαγε ποινικοποιούσε
τυχόν παραλείψεις στην αποστολή δικαιολογητικών των εργαζομένων στο ΑΣΕΠ
, με την ευθύνη να μην την φέρουν οι δήμαρχοι αλλά οι δημοτικοί υπάλληλοι που συνέταξαν τους σχετικούς φακέλους. Άμεση ήταν η κινητοποίηση των εργαζομένων στην Αυτοδιοίκηση, που παρεμπόδιζαν τους επιθεωρητές - ελεγκτές Δημόσιας Διοίκησης να προχωρήσουν στους σχετικούς ελέγχους. Η τοποθέτηση της ΚΕΔΕ
στις αρχές Αυγούστου συνέχισε να είναι μεσοβέζικη και με ψήφισμά της να αναφέρει: «Παρά το γεγονός ότι ο επανέλεγχος της νομιμότητας των προσλήψεων στους δήμους επιβαρύνει δραματικά το ολιγάριθμο προσωπικό που διαθέτουμε με επιπρόσθετη γραφειοκρατία, δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με ενέργειες παρεμπόδισης του επανελέγχου, γιατί αφ
' ενός ακόμη και οι πιο αστήριχτες υπόνοιες πρέπει να ξεκαθαρίζουν, αφ
' ετέρου κάθε πιθανή έκνομη διαδικασία πρέπει να πατάσσεται».
Πολιτικές οι διώξεις των πέντε δημάρχων της Αριστεράς
Ωστόσο, οι διώξεις των πέντε δημάρχων της Αριστεράς (Χαλανδρίου, Ζωγράφου, Νίκαιας - Αγ
. Ιωάννη Ρέντη, Λάρισας και Πάτρας) προκάλεσαν αναταράξεις στο αυτοδιοικητικό
και πολιτικό σκηνικό, αφού, όπως είχε φέρει στην επιφάνεια η «Αυγή» η επιλογή της λίστας των 10 πρώτων δήμων με τις περισσότερες μετατροπές συμβάσεων συντάχθηκε από το επιτελείο Μητσοτάκη με αμιγώς πολιτικά χαρακτηριστικά και σκοπό είχε αρχικά να εκφοβίσει και στη συνέχεια να σύρει τους δημάρχους σε δικαστικό κυκεώνα. Τότε η ΚΕΔΕ
άλλαξε τη στάση της και παρ' ότι δεν εξέδωσε ψήφισμα στήριξης των πέντε διωκόμενων δημάρχων της Αριστεράς, με την έντονη διαφωνία της τότε πλειοψηφούσας
παράταξης του ΠΑΣΟΚ, ξεκαθάρισε ότι: «Δεν δεχόμαστε τον επανέλεγχο - επανακαθορισμό
των κριτηρίων πρόσληψης που καθορίστηκαν και εφαρμόστηκαν με βάση τις διατάξεις μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου κατά το χρονικό διάστημα που αυτές έγιναν. Εμμένουμε στην πιστή και αυστηρή εφαρμογή όσων προέβλεπαν οι σχετικοί νόμοι και τα Προεδρικά Διατάγματα, όπως είχαν αρχικά ψηφισθεί» και πρόσθετε: «Είναι αυτονόητο ότι ουδεμία ευθύνη έχουν οι εργαζόμενοι για ενέργειες αρμοδίων οργάνων ή υπηρεσιακών συμβουλίων για τη μετατροπή συμβάσεων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου και ως εκ τούτου δεν συμφωνούμε στο να υποστούν, δέκα και δεκαπέντε χρόνια μετά, τις όποιες συνέπειες οι εργαζόμενοι».
Μέχρι τώρα, όμως, η νέα «γαλάζια» διοίκηση της ΚΕΔΕ υπό τον Γ. Πατούλη περιορίστηκε να επικαιροποιήσει το ψήφισμα, που τάσσεται κατά του επανελέγχου της μετατροπής των συμβάσεων, ενώ υπεκφεύγει στο να υιοθετήσει ψήφισμα στήριξης των δημάρχων της Αριστεράς.
Κερκόπορτα της ελαστικοποίησης το πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας
Κι ενώ όλα αυτά είναι σε εξέλιξη, η κυβέρνηση μη υποχωρώντας από τη μνημονιακή
δέσμευση για πάγωμα των προσλήψεων μέχρι 31/12/2016, τη μόνη αμυδρή διευκόλυνση που έφερε ήταν το πρόγραμμα ενδοαυτοδιοικητικής
κινητικότητας για 3.000 και πλέον υπαλλήλους στην Αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, άνοιξε την "κερκόπορτα"
με το πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας και μισθούς 427 ευρώ για τους έως 25 ετών και 490 ευρώ άνω των 25 ετών. Η ΠΟΕ-ΟΤΑ
έχει εκφράσει τη σφοδρή αντίδρασή της στο πρόγραμμα κοινωφελούς εργασίας καταγγέλλοντας ότι «οι όροι και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες θα εργαστούν για πέντε μήνες ο άνεργοι μοιάζουν με καθεστώς Μεσαίωνα και γαλέρας» και ότι ΟΑΕΔ
και ΟΤΑ γίνονται «οι πιο βάρβαροι και στυγνοί εργοδότες, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμα μεγαλύτερο χτύπημα στους εργαζόμενους, διαμορφώνοντας μισθούς και μεροκάματα πείνας και εξαθλίωσης". Ταυτόχρονα είχε εκφράσει το αίτημα «οι δήμοι - εργοδότες να μην βάζουν εργαζόμενους να δουλεύουν σε εργασίες που είναι βαριές και ανθυγιεινές, διότι δεν έχουν την ανάλογη ασφάλιση, όπως είναι η καθαριότητα, νεκροταφείο κ.λπ. αφού δεν τους κολλούν βαρέα ένσημα». Με πρόσφατη όμως ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας ορίστηκε να λαμβάνουν βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα οι απασχολούμενοι με προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να εργάζονται στις υπηρεσίες καθαριότητας, μιας που η κυβέρνηση απαγορεύει τις προσλήψεις σε αυτή την υπηρεσία, παρ' ότι οι πόροι δεν αποσπώνται από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, αλλά από τα δημοτικά τέλη.
Πάντως, το θέμα των ελαστικών σχέσεων εργασίας παραμένει, με τις δικαστικές αρχές να ερευνούν υποθέσεις ΜΚΟ και Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων μετά από αίτημα του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης Λ. Ρακιντζή που είχε αποκαλύψει η "Αυγή" επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο των απευθείας αναθέσεων από δήμους σε ΚΟΙΝΣΕΠ είναι γενικευμένο και παραβιάζει τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού. Εφιστούσε, μάλιστα, την προσοχή στο Ελεγκτικό Συνέδριο για εντάλματα πληρωμής, που έχει ήδη εκδώσει και αφορούν σε συμβάσεις που έρχονται σε "πιθανή δυσαρμονία" με απόφαση η οποία κρίνει παράνομες τις απευθείας αναθέσεις παροχής υπηρεσιών δήμων σε ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ.
Κ. Πουλάκης: Με δημάρχους και τους περιφερειάρχες της Αριστεράς υπάρχει ελπίδα!
"To 2014 ήταν εκλογική χρονιά για την Αυτοδιοίκηση. Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του περασμένου Μαΐου, αλλά και οι πρόσφατες εκλογές στα συλλογικά όργανα της Αυτοδιοίκησης (ΠΕΔ, ΚΕΔΕ
, ΕΝΠΕ
), ανέδειξαν τις δυνάμεις της Αριστεράς σαφώς ενισχυμένες, με αξιοσημείωτη πλέον παρουσία σε πανελλαδικό επίπεδο. Σαφώς, η δοκιμασία των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών υπογράμμισε ταυτόχρονα και τις αδυναμίες που - εύλογα - έχει ακόμα ο ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως στο τοπικό επίπεδο, ως κόμμα που κλήθηκε να μεγαλώσει και να ωριμάσει 'βίαια'. Συνολικά, ωστόσο, ο χώρος του ΣΥΡΙΖΑ -και μαζί με αυτόν και ο ίδιος ο θεσμός της Αυτοδιοίκησης- βγήκε από τη δοκιμασία αυτή κερδισμένος. Οι προσπάθειες των στελεχών της Αριστεράς να συναντηθούν με άλλες δημοκρατικές και προοδευτικές αυτοδιοικητικές
δυνάμεις, στη βάση όμως κοινών πολιτικών και προγραμματικών στόχων, ανέδειξε ανάγλυφα τον ασφυκτικό εναγκαλισμό όσων παραμένουν ακόμα πιστοί στη μνημονιακή
συγκυβέρνηση και τις σπασμωδικές αντιδράσεις ενός συστήματος που καταρρέει.
Ταυτόχρονα, το 2014 ήταν η χρονιά στην οποία αναδείχθηκαν με ιδιαίτερη οξύτητα τα τεράστια προβλήματα που έχουν συσσωρεύσει ο 'Καλλικράτης' και η μνημονιακή πολιτική. Ακόμη μεγαλύτερες περικοπές, κατάρρευση της επιχειρησιακής ικανότητας των Δήμων, κλείσιμο δομών, ανεπάρκεια προσωπικού, απολύσεις είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα της Αυτοδιοίκησης σήμερα. Ως κορυφαίες, κατά τη γνώμη μου, περιπτώσεις και εξαιρετικά χαρακτηριστικές των αποτελεσμάτων της καταστροφικής κυβερνητικής πολιτικής, μπορεί κανείς να ξεχωρίσει: Αφ' ενός το αλαλούμ στον σχεδιασμό του χρηματοδοτούμενου από το ΕΣΠΑ προγράμματος και τις τεράστιες ελλείψεις στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, που άφησαν χιλιάδες παιδιά 'στον αέρα'. Αφ' ετέρου, την προσπάθεια επιλεκτικής τρομοκράτησης και συκοφάντησης που βρίσκεται και αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη, με την ποινική δίωξη των δημάρχων της Αριστεράς, αλλά και των υπαλλήλων των δήμων, που αρνήθηκαν να συμπράξουν στις απολύσεις μέσω του δήθεν 'επανελέγχου' των συμβάσεων - στην πραγματικότητα, την de facto κατάργηση του 'διατάγματος Παυλόπουλου' και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Σήμερα, αυτή η ζοφερή εικόνα με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η Αυτοδιοίκηση, αλλά και η ελληνική κοινωνία, έχει ήδη αρχίσει -με μπροστάρηδες τους δημάρχους και τους περιφερειάρχες της Αριστεράς- να δίνει τη θέση της στην ελπίδα. Και με αυτή την έννοια, ενόψει και της διαφαινόμενης ανατροπής στο κεντρικό πολιτικό επίπεδο, είμαι σίγουρος ότι το 2015 θα είναι και για την Αυτοδιοίκηση χρονιά ανάκαμψης.
Η ανάδειξη της κυβέρνησης της Αριστεράς θα φέρει νέα πνοή στους δήμους και τις Περιφέρειες. Με πυλώνα την πρότασή μας για ένα θεσμικό πλαίσιο, με επίκεντρο την πραγματική δημοκρατία, την ανοιχτή και διαφανή λειτουργία των ΟΤΑ, τη συλλογικότητα, τον πλουραλισμό, τη λήψη των αποφάσεων από 'κάτω', από το επίπεδο της καθημερινότητας των πολιτών, προς τα 'πάνω', ήδη από την πρώτη μέρα θα πάρουμε συγκεκριμένα άμεσα μέτρα για τη στήριξη των δήμων και των Περιφερειών, για την ενίσχυση του κοινωνικού τους ρόλους και την ανάδειξή τους σε πυλώνες της οργάνωσης και της υλοποίησης της κοινωνικής αλληλεγγύης, και βέβαια για τη μετατροπή τους σε 'ατμομηχανές' της κοινωνικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Τα προβλήματα και οι ανάγκες που σήμερα εκδηλώνονται με τρόπο εκρηκτικό είναι για μας ο οδηγός για τις λύσεις και την προοπτική του μέλλοντος. Το 2014 έγινε το πρώτο βήμα και ήδη καθημερινά δίνονται απτά δείγματα γραφής της αριστερής διοίκησης. Το 2015 θα είναι η χρονιά - ορόσημο και για την Αυτοδιοίκηση, όπως και για όλη τη χώρα".
