Χρύσανθος Τάσσης, λέκτορας Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάλαβε ότι υπήρχε τόσο μια πολιτική συμμαχία ενάντιά του όσο και μία κοινωνική» Το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών της 7ης Ιουλίου, και κυρίως τα χαρακτηριστικά αλλά και τα δεδομένα που το διαμόρφωσαν, σχολίασε μιλώντας στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» το βράδυ των εκλογών ο λέκτορας πολιτικής επιστήμης του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Χρύσανθος Τάσσης.
Με την εμπειρία του επιστημονικού παρατηρητή και των εγχώριων εκλογικών αποτελεσμάτων ο κ. Τάσσης εξήγησε τόσο τους λόγους της νίκης της ΝΔ και κατ’ επέκταση της ήττας του ΣΥΡΙΖΑ- Προοδευτική Συμμαχία, όσο και τα αποτελέσματα της εκλογικής αναμέτρησης για το ΚΙΝΑΛ, και την μη είσοδο στο ελληνικό κοινοβούλιο της Χρυσής Αυγής. Σημειώνοντας ότι «αν η Ν.Δ. υιοθετήσει μια επιθετική πολιτική, σε σχέση με τα κοινωνικά δικαιώματα, τις εργασιακές σχέσεις, τους μισθούς, τα επιδόματα και τους δημοσίους υπαλλήλους», τότε ίσως υπάρξει ανάγκη για αντισυστημικές παρεμβάσεις, με τη Χρυσή Αυγή να ελλοχεύει για πολιτική επιρροή και εκλογική επιτυχία, συστήνοντας διαρκή αγωνιστική εγρήγορση των δημοκρατικών δυνάμεων.
Ο λόγος όμως στον ίδιο…
«Η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είχε χάσει την επαφή με την κοινωνία. συνέβη αυτό που ορίζουμε ως κρατικοποίηση του κόμματος»
ΠτΘ: Στις αποψινές βουλευτικές εκλογές έχουμε μια καθαρή νίκη της Νέας Δημοκρατίας, με μεγάλο ποσοστό, της τάξεων των 8 μονάδων από τον ΣΥΡΙΖΑ. Κάποιοι λένε ότι ο κ. Τσίπρας θα μπορούσε να καθυστερήσει τις εκλογές, καθότι σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα η ανατροπή δεν ήταν εφικτή. Τι λέει η εμπειρία σας πάνω σε αυτό;
Χ.Τ.: Το βράδυ των ευρωεκλογών είχαμε τη μεγάλη νίκη της Νέας Δημοκρατίας με δέκα περίπου μονάδες και αμέσως την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών, πολύ γρήγορα, κάτι το οποίο ήταν αδύνατο, κατά την άποψή μου, να αλλάξει το εκλογικό αποτέλεσμα όσον αφορά το πρώτο με το δεύτερο κόμμα. Άρα λοιπόν αυτή η διαδικασία ήταν κάτι το οποίο είχε αποφασιστεί από τον ελληνικό λαό με τις εκλογές για το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, γιατί τότε και ο πρόεδρος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ο κ. Μητσοτάκης, και ο κ. Τσίπρας, ο πρωθυπουργός τις είχαν αναγάγει από εκλογές δεύτερης τάξης, σε εκλογές πρώτης τάξης. Από εκεί και ύστερα οι πολιτικοί αναλυτές, οι επιστήμονες που διαβάζουμε και αναλύουμε, έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου και την ηρεμία του αποτελέσματος που είναι δεδομένο, και πάντα να αναλύουμε τα πολιτικά φαινόμενα αφ' ότου έχουν γίνει. Κατά την άποψή μου το μεγαλύτερο ζήτημα σε σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ αφορά σε δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι θεωρούσαν ότι το αποτέλεσμα των εκλογών θα ήταν πολύ διαφορετικό. Υπήρξε συνεπώς ένας μεγάλος αιφνιδιασμός, που ως γεγονός σημαίνει ότι η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είχε χάσει την επαφή με την κοινωνία, αυτό που ορίζουμε εμείς ως κρατικοποίηση του κόμματος. Με λίγα λόγια αυτό σημαίνει ότι δεν δόθηκε βασική προτεραιότητα στο εκτελεστικό σκέλος της πολιτικής, στην κυβερνητική πολιτική, ενώ ο παράγοντας κόμμα πάντα κάνει τον σύνδεσμο μεταξύ της κοινωνίας, του κόμματος και της κυβέρνησης. Το δεύτερο που δεν κατάλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι δεν ήταν μόνο μια πολιτική συμμαχία που ήταν ενάντια στο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν ήταν μόνο η Νέα Δημοκρατία μαζί με επιχειρηματικά συμφέροντα, μαζί με το ΚΙΝΑΛ-ΠΑΣΟΚ, αλλά και μια κοινωνική συμμαχία ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο δεν έγινε κατανοητό και γι’ αυτό είχαμε και το αποτέλεσμα των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά νομίζω ότι απλά αποτυπώθηκε η τάση που υπήρχε στην κοινωνία, συν τον γεγονός της αποχής, η οποία είναι σημαντική, γιατί έχει να κάνει με τον ΣΥΡΙΖΑ και γιατί η Νέα Δημοκρατία δεν κέρδισε σε απόλυτο αριθμό ψήφων πάρα πολύ μεγάλο.
«Το πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν η ιδεολογική ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού»
ΠτΘ: Σε αυτές τις εκλογές είχαμε καινούργια δεδομένα. Είδαμε π.χ. την περίφημη λέξη «αλλαγή» που χρησιμοποίησε αποτελεσματικότατα τα νεότερα χρόνια ο Ανδρέας Παπανδρέου να χρησιμοποιείται σήμερα από στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, με τρόπο που να παραπέμπει σε κάτι εξίσου ριζοσπαστικό. Τελικά λειτουργεί η ιστορία στον σύγχρονο έλληνα ψηφοφόρο;
Χ.Τ.: Το σύνθημα «αλλαγή» είναι εμβληματικό σύνθημα. Στην ελληνική κομματική σκηνή χαρακτηρίζεται και από την μεγάλη αλλαγή του '81 που την εξέφρασε το ΠΑΣΟΚ. Η «αλλαγή» ήταν ο πολιτικός στόχος όλων των πολιτικών δυνάμεων εκείνη την εποχή, στα τέλη της δεκαετίας του '70, αρχές της δεκαετίας του '80, και είναι το σύνθημα που έρχεται από την ΕΠΕΚ και την ΕΔΑ το 1950, μετά το τέλος του εμφυλίου. Η «αλλαγή» βέβαια τότε σήμαινε ειρήνευση και καταλλαγή, να επιστρέψουν δηλαδή οι εξόριστοι και να μην υπάρχει η καχεκτική δημοκρατία, η οποία τόσο μας ταλαιπώρησε την περίοδο του 1950 και του 1960 και ουσιαστικά συνεχίστηκε μέχρι το 1967 με τη δικτατορία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ως σύνθημά του το αυτοδύναμη Ελλάδα και ισχυρή ανάπτυξη. Σε σχέση με τη μνήμη, που είναι σημαντική, θεωρώ ότι η ψήφος του ΣΥΡΙΖΑ στο 2015 δεν ήταν μια ψήφος ιδεολογική, όπως για παράδειγμα το '81 που κυριαρχούσαν ιδέες του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού, μίας ανεξάρτητης πολιτικής, του χτισίματος του κοινωνικού κράτους το οποίο βασιζόταν σε μια μεγάλη κοινωνική συμμαχία που είχε χτίσει το ΠΑΣΟΚ με βάση την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής τον Φλεβάρη του 1978, την περίφημη Εθνική Λαϊκή Ενότητα, που ουσιαστικά κατασκεύασε το μπλοκ των μη προνομιούχων. Το 2015 αυτό που κυριάρχησε ήταν να φύγει το παλαιό πολιτικό προσωπικό. Στο πρόσωπο του κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα βρέθηκε ένα νέο πολιτικό προσωπικό, το οποίο η ελληνική κοινωνία δέχτηκε λίγο αμήχανα και με μεγάλο φόβο. Ωστόσο θεωρώ ότι το πρόβλημα το οποίο είχε να αντιμετωπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ακριβώς η ιδεολογική ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού.
Υπήρχε ένα τριπλό πρόβλημα για τον ΣΥΡΙΖΑ. Το πρώτο είναι το πολύ δύσκολο περιβάλλον που υπήρχε για ένα κόμμα το οποίο ήθελε να έρθει στην κυβέρνηση το 2015 και να εφαρμόσει μια «αριστερή», ακόμα και κεϋνσιανή οικονομική πολιτική. Αυτό φυσικά δεν είναι αριστερό, αλλά μια απλή παρεμβατική πολιτική και αυτό από μόνο του ήταν ένα πρόβλημα, πόσο μάλλον για ένα κόμμα το οποίο λέει ότι είναι στη ριζοσπαστική αριστερά. Το δεύτερο είναι ότι το διεθνές περιβάλλον ήταν αντίθετο. Θυμηθείτε τη σκληρή διαπραγμάτευση που έγινε με τους ευρωπαίους, το πόσο αντίθετοι και αρνητικοί σε οποιαδήποτε μορφή κάποιας έστω εναλλακτικής πολιτικής που ως δεδομένο μας οδήγησε στο αδιέξοδο του 2015 με τη στάση του κ. Σόιμπλε που έλεγε «τι σημασία έχει αν αλλάξει η κυβέρνηση, η κοινωνική πολιτική είναι μία». Άρα λοιπόν υπήρχε, όχι μόνο από την πλευρά της χριστιανοδημοκρατίας, αλλά και από την πλευρά της Ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας πολύ μεγάλο εμπόδιο και πρόβλημα για ένα κόμμα το οποίο ήθελε να εφαρμόσει μια έστω διαφορετική οικονομική πολιτική. Το τρίτο ήταν η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ, που προέρχεται και από την παράδοσή του, να κατανοήσει ότι ήταν ένα κόμμα μαζών —κατά τα πρότυπα του ΠΑΣΟΚ του '81, το οποίο πολιτικοποίησε την κοινωνία— και να καταλάβει ότι όταν θα έρθει αντιμέτωπο με το καπιταλιστικό κράτος, το πιο πιθανόν είναι να ενσωματωθεί στο κράτος, παρά να το αλλάξει. Αυτή είναι μια αντίφαση του ΣΥΡΙΖΑ που οδήγησε στο σημερινό εκλογικό αποτέλεσμα και στην ψήφο προς τη Νέα Δημοκρατία. Και φυσικά όλα αυτά συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε —γιατί περί κατορθώματος πρόκειται— να κυβερνήσει 4,5 χρόνια σε διαδικασία κρίσης, με ένα μνημόνιο το οποίο είχε υπογράψει και να μη διαλυθεί. Γιατί το ποσοστό 32% που έλαβε σημαίνει ότι είναι εν δυνάμει πάλι κυβερνητικό κόμμα.
«Η υιοθέτηση του “διμέτωπου αγώνα” κατά ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ από πλευράς του ΚΙΝΑΛ απέτυχε»
ΠτΘ: Το ΚΙΝΑΛ κατάφερε να διατηρήσει το ποσοστό των ευρωεκλογών αλλά δεν κατάφερε να κάνει τη διαφορά που ανέμενε. Την ίδια ώρα ξεκίνησαν κάποιες συζητήσεις σε σχέση με το ενδεχόμενο αλλαγής ηγεσίας. Πώς κρίνετε το εκλογικό αποτέλεσμα για το ΚΙΝΑΛ;
Χ.Τ.: Σε σχέση με το ΚΙΝΑΛ νομίζω ότι απέτυχε η στρατηγική η οποία είχε κάνει με την υιοθέτηση του «διμέτωπου αγώνα» κατά της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ. Στο ΚΙΝΑΛ θεωρούσαν ότι αν κάνουν κριτική στο ΣΥΡΙΖΑ από τα δεξιά, θα επαναπατρίσουν τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ οι οποίοι έφυγαν και ψηφίζουν ΣΥΡΙΖΑ. Άρα η στρατηγική του ΚΙΝΑΛ που έλεγε ίσες αποστάσεις μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Δημοκρατίας, το οδήγησε σε συρρίκνωση. Το δεύτερο είναι ότι εγκατέλειψε οποιαδήποτε μορφή της οργανωτικής δομής και οργάνωσης που το ΠΑΣΟΚ εμπέδωσε ως το πρώτο σοσιαλιστικό κόμμα μαζών στο ελληνικό κομματικό σύστημα. Αυτό δεν υπάρχει πια, ουσιαστικά είναι ένα ιδιότυπο κόμμα καρτελοποιημένων στελεχών με έμφαση κυρίως στο κράτος. Το τρίτο είναι ότι ουσιαστικά και ιδεολογικά τα στελέχη του δεν διαφωνούν πουθενά από το κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα. Ο συγκερασμός αυτών των τριών καταστάσεων νομίζω ότι οδηγεί το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ σε πολιτική κατ' αρχάς, οργανωτική και τέλος εκλογική κατάρρευση.
Από εκεί και ύστερα η αλλαγή ηγεσίας δεν θα βελτιώσει κάτι αν δεν βελτιωθούν οι όροι που προείπαμε. Από τον κ. Βενιζέλο στην κ. Γεννηματά που ακολούθησε μια πιο μετριοπαθή στρατηγική σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ με το 4,64 που είχε τον Γενάρη του '15, πήγε στο 6,5 τον Σεπτέμβρη του '15 και τώρα στο 7,5, οπότε τουλάχιστον δεν εξαφανίζεται. Με αυτή τη λογική είναι πεπερασμένη η πολιτική και τελικά η εκλογική δυναμική του.
«Η Χρυσή Αυγή ελλοχεύει, και μπορεί πάλι να αποκτήσει εκλογική και πολιτική επιρροή και επιτυχία»
ΠτΘ: Μετά από 7 χρόνια μένει εκτός κοινοβουλίου η Χρυσή Αυγή. Μπορεί το ποσοστό της Χρυσής Αυγής να έπεσε στο 2,95%, παρόλα αυτά αποτυπώνεται και παραμένει σταθερή η δύναμη της ακροδεξιάς εντός του ελληνικού κοινοβουλίου, από άλλους κομματικούς μηχανισμούς όπως αυτός του κ. Βελόπουλου και φυσικά το ποσοστό εκείνο των ψηφοφόρων που απορρόφησε η ΝΔ.
Χ.Τ.: Αυτό είναι αληθές, ωστόσο πρέπει να διαχωρίσουμε όλα τα υπόλοιπα κόμματα, σε σχέση με τον ναζιστικό μόρφωμα που είναι η Χρυσή Αυγή. Όλα τα υπόλοιπα κόμματα, ακόμα και το κόμμα του κ. Βελόπουλου —βεβαίως είναι ένα κόμμα της δεξιάς ή της άκρας δεξιάς, ιδεολογικά— δεν είναι το ίδιο όμως με ένα μόρφωμα όπως η Χρυσή Αυγή. Υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ των ναζιστικών-φασιστικών κομμάτων με τα υπόλοιπα. Η Χρυσή Αυγή και τα ναζιστικά κόμματα είναι οργανώσεις οι οποίες έχουν να κάνουν κυρίως με τη βία. Η Χρυσή Αυγή δεν αναγνωρίζει ατομικά δικαιώματα, δεν αναγνωρίζει πολιτικά δικαιώματα, δεν αναγνωρίζει τα κοινωνικά δικαιώματα και δεν αναγνωρίζει την έννοια του πολίτη. Όλα αυτά είναι δικαιώματα που έχουν έρθει από τη Γαλλική Επανάσταση και μετά μάς έχουν αποδοθεί ως αποτέλεσμα της νεωτερικότητας. Η Χρυσή Αυγή είναι προ νεωτερική κατάσταση. Δεν θέλουν την ιδιότητα του πολίτη, το δικαίωμα της ψήφου, δεν αποδέχονται το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού, δεν αποδέχονται την εξέλιξη των κοινωνικών δικαιωμάτων. Όπως λίγους μήνες πριν από τις ευρωεκλογές είπε πολύ γλαφυρά ο κ. Μιχαλολιάκος στην ελληνική βουλή, «εμείς δεν αποδεχόμαστε την Γαλλική Επανάσταση». Κατά την άποψή μου είναι πολύ θετική εξέλιξη το ότι η Χρυσή Αυγή δεν μπήκε στη βουλή.
Σημειωτέον ότι όπως ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 υπήρξε μια εναλλακτική δημοκρατική αριστερή λύση στην κρίση, έτσι και η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζεται ως μια συστημική λύση στο ίδιο πλαίσιο. Από εκεί και ύστερα δεν είμαι σίγουρος ότι αν η Ν.Δ. υιοθετήσει μια επιθετική πολιτική, σε σχέση με τα κοινωνικά δικαιώματα, τις εργασιακές σχέσεις, τους μισθούς, τα επιδόματα, τους δημοσίους υπαλλήλους, αν υπάρξει μια αναταραχή της περιόδου ‘10,’12, ‘14, θα υπάρχει ίσως η ανάγκη για πιο δυναμικές και αντισυστημικές παρεμβάσεις. Και εδώ η Χρυσή Αυγή ελλοχεύει και πάλι να έχει εκλογική και πολιτική επιρροή και επιτυχία. Τη δημοκρατία πρέπει να την προστατεύουμε και να αγωνιζόμαστε γι' αυτήν.
http://www.paratiritis-news.gr/
