 |
| του Ν, Κομπότη |
Ο πολύτιμος φίλος μου, ο Λαέρτης Τανακίδης, ιστορικός πρόεδρος της ΟΛΜΕ και εμβληματικός συνδικαλιστής εκπαιδευτικός, «τσίμπησε» από το αρχείο του την παρακάτω εγκύκλιο αναπληρωτή επιθεωρητή προς τους εκπαιδευτικούς (1968). Την πληκτρολόγησε το θηρίο στο μονοτονικό για να μπορεί στοιχειωδώς να διαβαστεί σήμερα και μου την έστειλε με την ευκαιρία των 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της χούντας των συνταγματαρχών στην χώρα μας. Ας μάθουν οι νεότεροι από τι μονοπάτια πέρασε η χώρα και η εκπαίδευση στο πρόσφατο παρελθόν. Είναι για γέλια, για κλάματα και για αγανάκτηση
ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘ/ΣΙΣ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠ/ΣΕΩΣ Εν Σέρραις τη 1-10-68
Ί ΕΚΠ/ΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ
Αριθ. Πρωτ. 4373
Εγκύκλιος 182
Πρός τους κ.κ. Διευθυντάς, Καθηγητάς, και
Καθηγητρίας των Δημοσίων και Ιδιωτικών
Γυμνασίων Ι΄ Εκπ/κης Περιφερείας
Τέμενος των Μουσών!
Ιερώτατον πνευματικόν καθίδρυμα.
Γλυκυτάτη πνευματική καλιά, εν η μελοποιούνται και άδονται τα λιγύφωνα και παθητικώτερα αηδόνια μελωδήματα.
Το λειτούργημα των τεμενωρών γλυκύτατον, αλλά και βαρύτατον.
Ο τεμενωρός γίνεται γεωτόμος. Ο εκπαιδευτικός καθίσταται ιεροφάντης.
Ο καθηγητής αναδεικνύεται μυσταγωγός.
Ο διδάσκαλος αποβαίνει ο ανθροτρόφος και ο φωτοδότης.
Λούει τας διανοίας των ατιμήτων νεανικών υπάρξεων, με το πλούσιον φως των παντοίων γνώσεων. Εισάγει το νεάζον μέσα εις το ωραιόμορφον τέμενος της επιστήμης.
Κρατεί τας καρδίας των νέων, εντός των οποίων ανορύσσει πνευματικούς αύλακας.
Θραύει ογκολίθους κακιών.
Καίει ακάνθας ασβολωδών ελαττωμάτων.
Σπείρει ζωογόνα σπέρματα αρετών.
Εγκαθίσταται φυλακτήρ, άγρυπνος των αναπτυσσομένων τρυφερών αυτών βλαστών.
Χαρίζει εις αυτούς μυστικιστικούς κινητηρίους χυμούς προς αύξησιν και καρποφορίαν.
Δωρίζει εις αυτούς ηγεμονικούς πτερυγισμούς, δια να αναδειχθούν ηγεμόνες της φύσεως. Σφυρηλατεί αυτούς, δια να καταστούν υμνηταί του θείου μεγαλείου.
Διδάσκει εις αυτούς το "ευ ζην" και το "ευ θανέειν".
Καλλιτεχνεί αυτούς απαράμιλλα καλλιτεχνήματα, επάνω εις τα οποία γράφει απαραμίλλως το όνομά του, ως έγραψεν ο Φειδίας το όνομά του επί της ασπίδος της Παλλάδος.
Δια τούτο, ο Εκπαιδευτικός, εν τη κολυμβήθρα της επιστήμης δέον, να βαπτίζη την διάνοιάν του.
Εν τη επιστήμη, ως επιστήμων, δέον να πτερύσσηται. Εις το άπειρον βιβλίον της φύσεως, εις τους μεγάλους χάρτας των παγκοσμίων νόμων, εις τας αρτηρίας των παγκοσμίων δυνάμεων, εις τας θαυμαστάς δυνάμεις του μικροκόσμου, εις τας ανεξερευνήτους πολιτείας του μεγαλοκόσμου να κινήται.
Ειδικώς, εν τη επιστήμη του, δια της συνεχούς μελέτης, δια χρυσού στεφάνου δέον να στεφανούται. Δια της "παιδείας" του επιβάλλεται, επικυρούται εις τους τροφίμους του, δια κύρους, κυριαρχεί, καρποφορεί, αετοδρομεί.
Εκπαιδευτικός όμως ακατάρτιστος, εκπαιδευτικός εισερχόμενος εις την αίθουσαν απαράσκευος και ιστάμενος επί της έδρας ανέτοιμος περισφάλλεται, περιστοναχίζεται και περισφηκούται.
Από καθηγητής υπό των μαθητών, ως μαθητής προχειρίζεται και ως ληρώδης, ληρωδώς, λωρίζεται.
Πώς είναι δυνατόν πλέον να πτεροί και αετοδρομή τους αετιδείς του; Πώς είναι δυνατόν να λούει με το γλαυκόν φως της επιστήμης τας διανοίας των;
Πώς να ζυγοστατή προ αυτών τον ζυγόν της Θέμιδος;
Πώς;
Αλλ' ο Εκπαιδευτικός δεν έχει μόνον αποστολήν να εισάγη τους τροφίμους του εις το των Μουσών τέμενος, αλλά και να τους οδηγή εις το ανάκτορον των ρόδων της αρετής.
Ως γεωργός ατιμήτων νεανικών καρδιών καλείται να γεωπονήση το γεώργιον του και να καταστή ο καρδιοφύλαξ αυτών.
Αλλά πώς;
Δια της εναρέτου ζωής του, ήτις είναι η ζώσα ρητορική του. "Αγνώς και οσίως διατηρήσω βίον εμον και τέχνην εμήν", διεκήρυττεν εις τον περίφημον όρκον του, ο άριστος εις το ήθος, ο ακραιφνής πατριώτης, ο πολυαίνετος υφ' όλων των ιατρών της υφηλίου, ο πατήρ της ιεράς καλιάς της ιατρικής, Ιπποκράτης.
Κάτω, της και νυν σωζομένης γηραιάς πλατάνου του, έθετεν εις τους μαθητάς του, παραλλήλως με την επιστημονικην ιατρικήν των κατάρτισιν και εξόχους ηθικούς κανόνας. Αγνότητα και οσιότητα βίου και τέχνης επεδίωκον, δια να καταστήσουν το τόσον βαρύ και λεπτόν έργον των όντως "ιρόν", την αποστολήν των "ιροδρόμον" και να αναδειχθούν ούτω "σωμάτων άρχοντες" κατά τον Πλάτωνα. Ιερώτερον όμως το έργον του Εκπαιδευτικού.
Βαρυτέρα η αποστολή του.
Λεπτοτάτη η θέσις του.
Δι ό, δέον να φωτίζηται και να εμπνέηται, να καθοδηγήται και ενδυναμούται απο το θείον παράδειγμα του μοναδικού Διδασκάλου των διδασκάλων, του Θεανθρώπου Κυρίου του Οποίου η αρετή εκάλυψεν ουρανούς και ακτινοβολεί υπέρ μυριάδας ηλίους γαλαξιών.
Ο άξιος της μεγάλης αποστολής του εκπαιδευτικός καθίσταται ζών παράδειγμα της αρετής, συνδυάζων αγάπην απεριορίστου στοργικής δυνάμεως, μετά σοβαρότητος και συνετούς αυστηρότητος.
Αποκτά βασιλικήν δύναμιν.
Πονεί και σκύβει εις τους πόνους και τας αγωνίας των τροφίμων του.
Χαίρει εις τας χαράς των.
Στηρίζει τα κλονωδώς κλονούμενα βήματά των.
Τιμωρεί, αλλά γνωρίζει να ιατρεύη.
Απορρίπτει αλλ' από την κλαδείαν κατορθώνει να εγκεντρίζη "υψιγέννητον κλάδον" πολυφόρου και καλλιελαίου ελαίας. "Μίξον τω φόβω την επιείκειαν, τήρησον τη απειλή την ελπίδα", διεκήρυττεν ο ποιμενικός αυλός των αρρήτων του ουρανού ρημάτων, Γρηγόριος.
Το "πολιτεύεσθαι", το "δημηγορείν", το "στρατηγείν", έναντι των τροφίμων, είναι όντως τέχνη και επιστήμη, ήτις εις την καρδίαν του κατέχοντος την επιστήμην της "αρετής" γλυκυμέλπως καλλιεργείται και μελιηδώς άδεται.
Όθεν το θαμίζειν εις κέντρα κακόφημα, το συσφαιρίζειν και βωμολοχεύεσθαι μετά των πολιτών είναι θέσεις σητόβρωτοι και απαράδεκτοι προς την υψηλήν του εκπαιδευτικού αποστολήν.
Το αναθέτειν τις μαθητάς την αγοράν οψωνίων, το παρακαλείν αυτούς εις την οικίαν του, το συμφύρεσθαι μετ' αυτών εις διοργανούμενα πάρτυ, το εξέρχεσθαι κατά μόνας μετ' αυτών εις εξοχικούς περιπάτους, δημιουργούν παρεξηγήσεις, εγκυμονούν κινδύνους, παρέχουν αφορμάς πικροχόλων σχολίων, χαρίζουν χαριστικάς βολάς τρωμάτων.
Ιδιαιτέρως εφιστώμεν την προσοχήν των εριτίμων κυριών και δεσποινίδων, αίτινες έχουν λάβει γνώσιν των υπ’ αριθ.29780/εγκ.45/22-3-68 του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Ε.Π. 1078/15-9-67 της Νομαρχίας, δι ων παραγγέλλονται όπως μη καπνίζουν εντός των Εκπαιδευτηρίων και να μη εμφανίζωνται ενώπιον των μαθητών και μαθητριών, ενδεδυμέναι κατά τρόπον μη συμβιβαζόμενον προς το υψηλόν και λεπτόν λειτούργημά των.
Όπως η ατημέλεια δι’ όλους, ιδιαιτέρως δε δια τας γυναίκας προκαλεί αποστροφήν, ούτω έτι πλέον, το καπνίζειν, υπό των γυναικών, το μινιφουστοφορείν, το οφρυοβλεφαρογράφειν σκορπίζουν την αηδίαν.
Η κιτρινόχροια αφαιρεί την απλότητα, ήτις χαρίζει την ωραιότητα.
Το Εκπαιδευτήριον δεν είναι αίθουσα ντιορικών επιδείξεων, αλλ’ ιερά Κιβωτός θείων λειτουργημάτων. Αι καθηγήτριαι δέον “ίνα ώσιν ευπρεπώς και κοσμίως ενδεδυμέναι”, ιδιαιτέρως δε αι της θεολογικής επιστήμης εκπρόσωποι.
Προσφιλείς και σεβαστοί διδάσκαλοι του Γένους.
Ζώμεν εις χρόνους κοσμογονικών σεισμών.
Ποικίλαι φωναί, φωναί κοαζόντων βατράχων κοούνται, φωναί δαφοινών λυκοθώων θωμεύονται, χαίται υαινών εμφανίζονται, ερυθρά ρύγχη αρκτίων άρκτων προβάλλονται και δη, εν χορώ, προ των προθύρων των δωμάτων μας.
Αι φωναί αυταί, είναι φωναί ερέβους. Αι μορφαί αυταί είναι μορφαί τεράτων. Τα στόματα αυτά είμαι στόματα εχιδνών.
Βύσωμεν τα ώτα μας. Κάλλος “θυμού” και παλμούς ισχυρούς “κραδίης” έξωμεν.
Ημείς, μετά του Πλάτωνος, δέον να καυχώμεθα, διότι εγεννήθημεν μέσα εις το γλαυκόν φώς, της γλυκυτάτης αυτής χώρας, ήτις καλείται Ε λ λ ά ς.
Η φωνή της, φωνή ηδύμελπος, φωνή χρυσόγλωττος, φωνή λυριζομένη από τα μελωδήματα της σοφίας, της επιστήμης, της τέχνης των μεγάλων Διδασκάλων της, δέον να κατακηλή τα ώτα μας, να συναρπάζη των ψυχών μας τα μύχια, να ατομοκινή των διανοιών μας το σκήνος.
Ετέρα δε φωνή, φωνή γλυκυτέρα, φωνή θελκτηρίων ουρανίων ασμάτων, φωνή ουρανίων θείων δωμάτων, φωνή μελπομένη υπό Χρυσορρημόνων Πατέρων και τονουμένη απο τα ευανθή αίματα των ηρωικωτέρων αγίων της Μητρός Ορθοδόξου Εκκλησίας, μας καλεί να καθάρωμεν τας καρδίας μας και να ενθρονίσωμεν εντός αυτών τον σαρκωθέντα Θεόν της μεγίστης θυσίας και της απείρου αγάπης.
Ας οδεύωμεν πάντοτε την εθνικήν λεωφόρον την στοιχουμένην υπό ευσκιοφύλλων καί ευκάρπων δένδρων ποικιλοειδούς αναπτύξεως και ετεροειδούς μεθυστικής ευωδίας, δια να δωρίζωμεν κύματα φωτός καθαρών γνώσεων και ανθοδέσμας αρωμάτων αρετής, εις τους τροφίμους μας.
Ο Αναπλ. Γεν. Επιθ/τού
Περικλής Φωτόπουλος
Σημ. Να αναγνωσθή ε υ κ ρ ι ν ώ ς εν συνεδριάσει του Συλλόγου.
ΣΧΟΛΙΟ Α.Ν.: ΑΜΗΝ!
