Ο ΧΡΗΣΤΟΣ

ΑΞΙΑ

ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ο ΨΥΧΟ-ΛΟΓΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ο ΨΥΧΟ-ΛΟΓΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 2012

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΤΡΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ



Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο
 
Στα σοβαρά: Η αποτελεσματική διαχείριση του στρες είναι βασικός παράγοντας ευζωίας και μακροζωίας.
Στα αστεία: Στις μέρες μας χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια έλεγχου του στρες καθώς ΜΜΕ και πολιτικοί είναι σκόπιμα αγχογόνοι!

Άρθρο

Οι μεταδιδόμενες ασθένειες που οφείλονται σε μολυσματικούς παράγοντες έχουν πάψει στην εποχή μας να αποτελούν το κυριότερο αίτιο θνησιμότητας, λόγω  βελτίωσης της διατροφής, της σωματικής και δημόσιας υγιεινής και της ιατρικής φροντίδας. Ωστόσο τη θέση τους πήραν σταδιακά οι χρονιές ασθένειες, όπως οι καρδιοπάθειες, ο καρκίνος, οι εγκεφαλικές βλάβες, οι ασθένειες των νεφρών, οι αρθρίτιδες, η σκλήρυνση κ.α.

Ψυχολογικοί παράγοντες, όπως το στρες και ο ανθυγιεινός τρόπος ζωής, διαδραματίζουν μεγάλο ρόλο στην ανάπτυξη των χρόνιων παθήσεων και αποτελούν την κύρια αιτία για τα συχνότερα προβλήματα υγείας. Οι χρόνιες ασθένειες απειλούν τη σωματική ακεραιότητα και την ευζωία,  προκαλούν συναισθηματική καταπόνηση, αλλαγές στην κοινωνική ζωή, υψηλή εξάρτηση από φάρμακα, ενώ τέλος απαιτούν εξειδικευμένο προσωπικό και μηχανήματα για να αντιμετωπιστούν.

Πόσο στενή είναι όμως η σχέση μεταξύ του ψυχολογικού στρες και των σωματικών ασθενειών;

Γενικά, η αίσθηση της ψυχικής αδυναμίας, η μελαγχολία και η κατάθλιψη, η  αντιμετώπιση  δυσάρεστων καταστάσεων, η κοινωνική απομόνωση και οι ανεπαρκείς τρόποι αντιμετώπισης του στρες είναι οι ψυχοκοινωνικοί στρεσσογόνοι παράγοντες που επηρεάζουν συνήθως αρνητικά την υγεία.

Οι ψυχοσωματικές ασθένειες εμφανίζονται όταν η κατάσταση του μυαλού πυροδοτεί μια σωματική βλάβη ή μεσολαβεί για την έλευσή της και οφείλονται σε αδυναμία προσαρμογής στο δυναμισμό, την πολυπλοκότητα και την περιπλοκότητα της καθημερινής ζωής. Πρόκειται λοιπόν για σωματικές ασθένειες με πραγματική οργανική βάση, που οφείλονται εν μέρει σε ψυχολογικούς παράγοντες, ειδικότερα στη συναισθηματική καταπόνηση. Οι πιο συνηθισμένες ψυχοσωματικές ασθένειες είναι η υπέρταση, το έλκος, το άσθμα, οι δερματικές ασθένειες όπως το έκζεμα, οι αλλεργίες, η ημικρανία και οι κεφαλαλγίες τάσης.

Η πρόοδος στους τομείς της ενδοκρινολογίας, φυσιολογίας και ψυχονευροανοσολογίας  συνεισέφερε στην κατανόηση της σχέσης των μηχανισμών εμφάνισης των ψυχοσωματικών ασθενειών με τις αντιδράσεις στο ανεξέλεγκτο στρες.

Σύμφωνα με το ψυχοσωματικό μοντέλο του στρες στο πρώτο πεδίο ανάπτυξης της ασθένειας βρίσκεται ο στρέσσορας – ένα ερέθισμα που εκλαμβάνεται από τον οργανισμό ως επικίνδυνο και απειλητικό και προκαλεί μια αντίδραση προσαρμογής. Παράλληλα η απειλή αναγνωρίζεται και στο γνωστικό επίπεδο του ατόμου (είναι το βήμα που καθορίζει το τι εκλαμβάνει το άτομο ως στρεσσογόνο – δεν αρκεί λοιπόν η ύπαρξη ενός κίνδυνου, αλλά χρειάζεται και η δική μας υποκειμενική ερμηνεία για να αναγνωριστεί ως απειλή). Από αυτή μας την επεξεργασία εξαρτάται ο τρόπος και η ένταση της απάντησης στο στρεσσογόνο ερέθισμα.

Το επόμενο στάδιο είναι η συναισθηματική διέγερση ως απάντηση. Μπορεί να έχει τη μορφή θυμού, έκστασης, φόβου, χαράς, εχθρότητας, εφορίας ή άγχους. Μέσω των μηχανισμών σύνδεσης του εγκέφαλου με το σώμα, η συναισθηματική διέγερση μετατρέπεται σε σωματική. Το τρίτο και τελευταίο στάδιο είναι η ασθένεια. Αν τα σωματικά συμπτώματα της ψυχογενούς διέγερσης επιμένουν χρονικά, τότε η ανισορροπία αυτή μπορεί να επιφέρει βλάβη σε ένα ή περισσότερα οργανικά συστήματα. Το σύστημα στο οποίο σπάει πρώτα  η άμυνα του οργανισμού είναι καταπονημένο και ευάλωτο στην εμφάνιση βλάβης. Αν είναι το ανοσοποιητικό μπορεί να προκληθεί μόλυνση ή καρκίνος, αν είναι το καρδιαγγειακό, τότε μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα στην καρδιά. Αυτονόητα στη συνέχεια, η ίδια η ασθένεια αποτελεί έναν επιπλέον στρεσσογόνο παράγοντα που οδηγεί σε φαύλο κύκλο, κατά τον οποίο το ένα στρεσσογόνο συνδέεται με το επόμενο, εμποδίζοντας τον οργανισμό να επανέλθει στην προηγούμενή του κατάσταση.

Οι ασθένειες προκαλούνται συνήθως από το χρόνιο, συσσωρευτικό και επαναλαμβανόμενο στρες, που δεν επιτρέπει την ανάκαμψη και ανάρρωση του οργανισμού (κυρίως εκεί που υπάρχει ευαλωτότητα, λόγω κληρονομικότητας ή επιδρούν παράγοντες υψηλού κινδύνου) και αυξάνει την πιθανότητα των ψυχοσωματικών νόσων.

Εκτός από το χρόνιο στρες που έχει πρωταρχικό ρόλο στην ανάπτυξη των ψυχοσωματικών νόσων συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες όπως η προσωπικότητα, ο τρόπος ζωής, οι ορμονικές και μεταβολικές λειτουργίες, η κοινωνική υποστήριξη, κ.α. Από τους παραπάνω παράγοντες εν συνόλω εξαρτάται αν η απάντηση σε ένα ερέθισμα (γεγονός) θα είναι το στρες ή η ασθένεια. 

Δημοσιεύτηκε το 2006 στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», στο ένθετο «Ε-Ιατρικά» τ.24, σελ. 18-19.

Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2011

ΑΝ ΥΠΗΡΧΕ Ο ΜΕΝΤΑΛΙΣΜΟΣ* ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ


Ο Βασίλης Οικονόμου των «Ελεύθερων Πολιτών» εφτιαξε το δικο του κομμα, με τα 250 μελη του Πανελληνίου Άρματος Πολιτών που εφυγαν μαζι του το Νοέμβρη του 2011 (παραπομπη: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ). Με λίγα ο Οικονόμου εκανε διασπαση στο κομμα που ιδρυσε τον Απρίλιο του 2011 με το Γιάννη Δημαρά!! Ελλάς το μεγαλειο σου!!

Ο Οικονόμου σημερα φλερταρει σοβαρα με τη «Δημοκρατική Αριστερά» του Φώτη Κουβέλη, που εχει υποσχεθει στηριξη (με τον τροπο του) στο Πασοκ (αν του ξαναλαχει να κυβερνησει). Με τη βοηθεια του Μ. Γιομπαζολιά (ειδικου στην επικοινωνια) και αλλων υποστηρικτων δηλωνει: «Σε νέα πολιτική δύναμη, που πληθαίνει αλματωδώς και απλώνεται σε ολόκληρη την χώρα, διαμορφώνεται η Πολιτική Κίνηση «ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ», μόλις ένα μήνα μετά την συγκρότησή της». Επισης ανακοινωνει οτι: «Σας ενημερώνουμε ότι οι Προσωρινές Επιτροπές Στήριξης της Πολιτικής Κίνησης «Ελεύθεροι Πολίτες» στους Νομούς Τρικάλων και Σερρών, στο Θριάσιο (Αττική) και στους Δήμους Ασπροπύργου (Αττική), Αχαρνών (Αττική), Μαραθώνα (Αττική), Μεγαρέων - Ν. Περάμου (Αττική), Παύλου Μελά (Θεσσαλονίκη) και Αιγίου (Αχαΐα) αποτελούνται από τα εξής μέλη… (παραθετει λιστες – παραπομπη: ιστοσελίδα Β. Οικονόμου).

Ειναι εντυπωσιακο οτι ο ετερος Γιάννης Δημαράς που, ενω οργωνει και αυτος την Ελλάδα, εμφανιζεται απελευθερωμενος απο τον παλαιοκομματικο οργανωτικο ιτρο… τυπου «καθε πολη και τοπικη οργανωση καθε χωριο και επιτροπη στηριξης» (δεν ηταν και ποτε στο προσωπικο του στυλ). Εκφραζει εδω και καιρο ενα πιο προοδευτικο πολιτικο λογο, επι των προβληματων και χωρίς περιττες φιοριτουρες. Ομως εχασε το τρενο από οτι φαινεται…οταν ανακοινωσε το Άρμα Πολιτών ως κομμα ηταν μονος του στο γηπεδο, τωρα εχουν συμβει τοσα πολλα με κυριοτερο το οτι ο λαος έχει παρει την υποθεση στα χερια του και εχει ριζοσπαστικοποιηθει κατω από το βαρος των προβληματων.

Ετσι και οι δυο εμφανιζονται  ως κλασσικοι συντηρητικοι παρα τη φρασεολογια τους και πρεπει να αναζητήσουν…σανιδα σωτηριας. Η μονη λυση που διαφαινεται ειναι για το μεν Δημαρά ο ΣΥΡΙΖΑ και για το δε Οικονόμου η Δημοκρατικη Αριστερα. Παρα τις κοινες αρχιες τους επιδιωξεις (η επαναδιαπραγματευση με το Πασοκ) θα βρεθουν μαλλον ο μεν πρωτος στον αγωνα για μια βουλευτικη εδρα και ο δε δευτερος στον επερχομενο μεγαλο κυβερνητικο συνασπισμο των «τραπεζιτων». Εκτος και αν….Παντως και στις δυο περιπτωσεις ισχυει οτι δυσκολα οι παλαιοι πολιτικοι (ανεξαρτητα ηλικιας) θα κατανοησουν τις νεες συνθηκες ή αλλιως "εκει που παω (ενν. ο λαος) δεν μπορεις να μ΄ακολουθησεις".


Ίσως τα πιο αληθοφανή, τα πιο πειστικά, τα πιο "δυνατά" τρικ γίνονται με τον "μενταλισμό". Όταν οι άνθρωποι ακούνε τον όρο μενταλισμος ή "ο ταδε είναι μενταλιστ" στο μυαλό τους έρχονται οι λέξεις, υπερφυσικό, τηλεπάθεια, τηλεκίνηση, υπεραισθησιακη αντίληψη, πρόγνωση, και άλλα τέτοια περίεργα πράματα. Η αλήθεια είναι όμως ότι οι μενταλιστ είναι απλά ότι και οι μάγοι. Εκτελούν μια παράσταση on stage με τρικς. Δίνουν στο κοινό την ψευδαίσθηση ότι έχουν την δυνατότητα να διαβάσουν το μυαλό, κάτι το οποίο δεν ισχύει. Οι βασικές αρχές είναι οι ίδιες με την κλασσική μαγεία. Δυο από τα βασικά τρικς είναι το "Τεστ με βιβλίο" (The book test) και η εκτέλεση της "δοκιμής των νεκρών και ζωντανών" (The living and dead test). οι περισσότεροι μενταλιστ δεν μπλέκουν την κλασσική μαγεία με τον μενταλισμο (δηλαδή δεν χρησιμοποιούν στα τρικ τους νομίσματα, τράπουλες)όταν κάνουν ενα τρικ. Τα αντικείμενα που συνήθως χρησιμοποιούν στις εκτελέσεις/παραστάσεις τους είναι βιβλία, χαρτιά, κουτιά με κλειδωμένα αντικείμενα (που μέσα σε αυτά βρίσκεται το τελικό αποτέλεσμα του τρικ) και κυρίως, την πολύ καλή τους "ηθοποιία" για να πειστεί ο ακροατής για αυτά που λέει ο εκτελεστής. Έτσι, με την "δύναμη" του λόγου, ο μενταλιστ βάζει τον ακροατή στον δρόμο που αυτός θέλει και έτσι σιγά σιγά εκτελεί το έργο του, μέχρι εν τέλη να φτάσει στο αποτέλεσμα που ο ίδιος έχει προκαθορίσει πριν ξεκινήσει το τρικ.

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2011

ΚΑΤΑΝΟΗΣΤΕ ΤΙΣ ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Μπορείτε να φανταστείτε πως νιώσατε τη χειρότερη μέρα σας τελευταία; Έτσι νιώθει ο έφηβος πολύ συχνά!
Στα αστεία: Όταν χαρακτηρίζουν κάποιον χαριτολογώντας αιώνιο έφηβο...είναι για καλό;


Άρθρο

Η εφηβεία είναι μια αναπτυξιακή φάση με τεράστιες ψυχοσωματικές αλλαγές. Οι μεταβολές που σημειώνονται οφείλονται κατά κύριο λόγο στη λειτουργία της υπόφυσης και των γεννητικών αδένων. Οι αλλαγές που παρατηρούνται στην εξωτερική εμφάνιση των εφήβων είναι θεαματικές και αποδίδονται, κυρίως στην ωρίμανση της λειτουργίας του γενετήσιου συστήματος. Τα χαρακτηριστικά της εφηβείας διαφέρουν όχι μόνο ανάμεσα στα δυο φύλα, αλλά και από άτομο σε άτομο.

Οι έφηβοι ανήκουν ταυτόχρονα σε δύο κόσμους, στον κόσμο των παιδιών και στον κόσμο των ενηλίκων. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι οι έντονες διακυμάνσεις στη συμπεριφορά και στη διάθεση με αποτέλεσμα αφενός να προσεγγίζονται ιδιαίτερα δύσκολα και αφετέρου η επικοινωνία μαζί τους να δυσχεραίνεται. Πολλά μάλιστα, από τα προβλήματά τους σχετίζονται και με τις διαπροσωπικές σχέσεις, τις φιλίες και την εικόνα του εαυτού τους, καθώς αποκτούν σταδιακά την αίσθηση της ταυτότητας και αποσαφηνίζουν τον κοινωνικό τους ρόλο.

Η εξωτερική εμφάνιση συνδέεται στην εφηβεία με τη δύναμη, την ωριμότητα, την ομορφιά, την εξυπνάδα κ.α. Έτσι οι έφηβοι συγκρίνονται καθημερινά με τους σωματικά αναπτυγμένους συνομήλικούς τους και αισθάνονται ανασφαλείς ή μη επιθυμητοί σεξουαλικά.
Εξάλλου οι ορμονικές μεταβολές επιβάλλουν μια αυξημένη ερωτική διάθεση, ενώ η άγνοια και ο φόβος καλλιεργούν μια λανθασμένη αντίληψη γύρω από το σεξ. Οι ραγδαίες αλλαγές στο σώμα και στις αναλογίες των εφήβων, μπορεί να προκαλέσουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, μελαγχολία και εσωστρέφεια. Έως ότου αποκτήσουν επίγνωση για το πώς είναι το σώμα τους και πώς τους βλέπουν οι άλλοι, οι έφηβοι χρειάζονται υποστήριξη και ενθάρρυνση από το οικείο περιβάλλον. Συχνά όμως η τάση τους να διαφέρουν και να εκφράζουν αντιρρήσεις σε κάθε τι παγιωμένο, προκαλεί τη δυσαρέσκεια του κοινωνικού περίγυρου και συγκρούσεις στην οικογένεια. Οι γονείς θα πρέπει να δείχνουν κατανόηση και υπομονή. Αν έχετε παιδί στην εφηβεία:
  • Ακούστε με προσοχή τα προβλήματα των εφήβων, ακόμη και αν αυτά αφορούν το σεξ, χωρίς να βιάζεστε να βγάλετε συμπεράσματα σχετικά με τα κίνητρα ή τις αντιλήψεις τους.
  • Προσπαθήστε να δείτε αντικειμενικά τη δική σας συμπεριφορά σας – ενδεχομένως κάποιες φορές να αποτελεί αφετηρία για την εκδήλωση επιθετικότητας ή αντιδράσεων του/της έφηβου.
  • Χρησιμοποιήστε χιούμορ – συχνά είναι πολύ βοηθητικό στην επικοινωνία με τους εφήβους και βοηθά στο να εκτονώνονται οι εντάσεις.
  • Θυμηθείτε ότι μπορούν εύκολα να κάνουν αυτό που θέλουν εν αγνοία σας, επομένως είναι σημαντικό οι σχέσεις σας να στηρίζονται στον ειλικρινή και ανοικτό διάλογο για οποιοδήποτε θέμα.
  • Δείξτε ψυχραιμία και ανοχή σε τυχόν προβλήματα που μπορεί να προκαλέσουν οι έφηβοι με τη συμπεριφορά τους – χρειάζονται υποστήριξη και καθοδήγηση, αφού όπως η εμφάνισή τους έτσι και ο τρόπος σκέψης τους βρίσκεται ανάμεσα στην παιδική ηλικία και στην ενηλικίωση.
  • Μην δίνετε στους έφηβους την εντύπωση ότι τους κρίνετε ή τους κοροϊδεύετε – στην ευαίσθητη αυτή ηλικία είναι πολύ εύκολο να δημιουργηθούν στα παιδιά λανθασμένες αντιλήψεις.
  • Μπορεί κάποια στιγμή να αισθανθείτε ένα αδιέξοδο και να σας είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελέγξετε τη συμπεριφορά του παιδιού σας – μην διστάσετε να συμβουλευτείτε έναν ειδικό και να συζητήσετε από κοινού εξειδικευμένους τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος που σας απασχολεί.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Επταήμερη», Αρ. φύλλου 25, Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου 2005

Τρίτη 19 Απριλίου 2011

ΤΖΟΓΟΣ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

Ολόκληρη η ομιλία του ψυχολόγου Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, εκπροσώπου της Κίνησης Πολιτών για τον Περιορισμό των Τυχερών Παιγνίων, στην ημερίδα "Οι τραγικές επιπτώσεις των τυχερών παιχνιδιών", που έλαβε χώρα, υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητρόπολης Πειραιά, στο Πνευματικό Κέντρο του Ι.Ν. Αγίας Τριάδος, την Κυριακή 3 Απριλίου 2011.

Τα τυχερά παιχνίδια δεν αποτελούν ένα σύγχρονο φαινόμενο. Εμφανίζονται πρώτη φορά τεκμηριωμένα από το 4000 πχ στην Αίγυπτο, ενώ είναι πιθανό να υπήρχαν και πολύ πριν. Η ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια είναι ένα πανανθρώπινο φαινόμενο και συναντάται σε όλους τους πολιτισμούς στη διάρκεια της ιστορίας.

Η παρέα, η πιθανότητα κέρδους και ο θορυβώδης χώρος συντελούν στο να είναι η όλη εμπειρία συναρπαστική. Επιπλέον η σωματική διέγερση (έξαψη) που επιφέρει η διαδικασία του παιχνιδιού (ανεξάρτητα αν  χάσει ή κερδίσει κανείς) είναι ο κύριος παράγοντας που προσελκύει κάποιον στο τζόγο. Μια μερίδα των παικτών θα χάσουν τον έλεγχο με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα στη ζωή τους. Τα προβλήματα αυτά  θα οδηγήσουν στην απώλεια της ψυχικής τους ευημερίας, στην κατάθλιψη, το παθολογικό άγχος, θα οδηγήσουν σε κατάχρηση ουσιών ή προβληματική χρήση αλκοόλ, θα εμποδίσουν την παραγωγικότητα του ατόμου, θα δημιουργήσουν ενδοοικογενειακές συγκρούσεις και θα ωθήσουν στη διάπραξη παρανόμων πράξεων για να χρηματοδοτηθεί το πάθος.

Αν και πολλές φορές τα όρια μεταξυ παθολογικής και φυσιολογικής συμπεριφοράς είναι δυσδιάκριτα, ο ειδικός μπορεί να διακρίνει την διαφορά ανάμεσα στην Παθολογική, την Περιστασιακή ή την Επαγγελματική χαρτοπαιξία.

Η ασθένεια της Παθολογικής Χαρτοπαιξίας (ΠΧ) είναι μια προβληματική συμπεριφορά που καθορίζεται από μια έντονη συμπεριφορά επιθυμίας και ποικίλες και πολυεπίπεδες επιπτώσεις. Η επικρατούσα ορολογία είναι παθολογική χαρτοπαιξία (για όλες τις μορφές παιγνίων) ή παθολογικός τζόγος και καθιερώθηκε στις αρχές του ’80, χάρη στον ψυχίατρο Robert L. Custer (1927-1990).

Είναι μια διαταραχή στον έλεγχο της παρόρμησης (ο ασθενής δεν μπορεί να αντισταθεί στην παρόρμηση να κάνει κάποια πράξη που είναι βλαβερή για το ίδιο ή τους άλλους. Συνήθως νιώθει μια αυξανόμενη ένταση ή διέγερση πριν την πράξη και κατά την εκτέλεση της νιώθει ευχαρίστηση, ικανοποίηση ή ανακούφιση).

Η διαταραχή αυτή οδηγεί σε προσωπικά, οικογενειακά, εργασιακά κ.α. προβλήματα.

Οι ασθενείς τείνουν να αναπτύξουν σωματικές διαταραχές συνδεόμενες με στρες (υπέρταση, πεπτικό έλκος, ημικρανία) και εμφανίζουν αυξημένη συχνότητα Διαταραχών της Διάθεσης, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/ Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), καταχρήσεις ή εξαρτήσεις από ουσίες, αντικοινωνική, ναρκισσιστική ή μεταιχμιακή Διαταραχή Προσωπικότητας.

Το 30% είναι γυναίκες (που συνήθως παίζουν για να ξεφύγουν από την κατάθλιψη). Η ΠΧ εμφανίζεται στο 1-3% του ενήλικου πληθυσμού. Αρχίζει νωρίς στην εφηβεία στους άνδρες και αργότερα στις γυναίκες.

Συνήθως οι ασθενείς παίζουν αρχικά αρκετό καιρό με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο και με αφορμή κάποιο στρεσσογόνο γεγονός ή κατόπιν μεγαλύτερης έκθεσης στο παίξιμο αρχίζει η διαταραχή, η οποία είναι χρόνια και εντονότερη σε περιόδους στρες ή κατάθλιψης. Εκτός λοιπόν από τους ασθενείς παίκτες υπάρχουν και πολλοί περισσότεροι που παίζουν τακτικά και παρουσιάζουν πολλά από τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί προβληματίζονται από την εξάπλωση του τζογου τις τελευταίες δεκαετίες και από την συνδυασμένη προσπάθεια που γίνεται για την εξασφάλιση περισσότερων πελατών-παικτών που θα αυξήσουν τον κύκλο εργασιών των εταιριών στοιχηματισμου.  Η διαδικασία αυτή θυμίζει την επιβολή του καπνίσματος που ενορχηστρώθηκε στη δεκαετία του ’50 από τις καπνοβιομηχανίες.

Πως λειτουργεί ο μηχανισμός της ΠΧ στην πράξη
 Όλα ξεκινούν από ένα ερέθισμα, που μπορεί να είναι κάτι απλό και καθημερινό, όπως μια δημοσίευση στην εφημερίδα των αριθμών του λόττο που κερδίζουν, αυτόματα οι σκέψεις του παθολογικού παίκτη γύρω από το παιχνίδι κατακλύζουν το νου του και σύντομα επικεντρώνονται στην εύρεση τρόπων να ικανοποιηθεί η ανάγκη του (συμπεριφορά αναζήτησης). Ο καταναγκασμός αυτός μπορεί να μην υπόκειται σε κανενός είδους έλεγχου και οδηγεί στο παιχνίδι. Όταν αρχίζει να παίζει, η παρόρμηση γίνεται εντονότερη με αποτέλεσμα η διακοπή να είναι δύσκολη. Στις περισσότερες των περιπτώσεων χάνει. Όσο μεγαλώνουν τα χρέη και η ανάγκη για κέρδη αυξάνει, ο καταναγκασμός να συνεχίσει το παιχνίδι γίνεται μεγαλύτερος. Στη σπάνια περίπτωση που θα κερδίσει, η ενίσχυση είναι τόσο μεγάλη που ξεχνά ότι συνήθως χάνει. Το έντονα επιβεβαιωτικό συναίσθημα σε συνδυασμό με την άμεση αμοιβή αυξάνει την προσδοκία για νέες νίκες.

Η επιθυμία του ατόμου για τυχερά παιχνίδια είναι τόσο έντονη που κατακλύζεται ανά διαστήματα από σκέψεις για την επόμενη παρτίδα και για τον τρόπο που θα εξασφαλίσει τα χρήματα για  το επόμενο ποντάρισμα. Τα όνειρα για αμύθητα πλούτη και η ανάγκη να κερδίσει για να ξεπληρώσει συσσωρευμένα χρέη είναι τόσο έντονη ώστε οτιδήποτε άλλο ωχριά σε σημασία. Πρόκειται για μια ασθένεια και ποτέ δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι οι προβληματικοί παίκτες είναι άτομα με ανίσχυρη προσωπικότητα ή χωρίς ηθικές αρχές.

Για την καλύτερη κατανόηση του προβλήματος θα πρέπει να λάβουμε υπόψη τα παρακάτω δεδομένα:
  • Οι παθολογικοί παίκτες είναι ασθενείς που εκτός από τα ψυχικά και σωματικά συμπτώματα που βιώνουν, υποβαθμίζουν τόσο την ποιότητα ζωής τους (με πολλά και έντονα κοινωνικά και επαγγελματικά προβλήματα και προβληματικές συμπεριφορές) όσο και την ποιότητα ζωής των οικογενειών τους και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντός του.
  • Η ηλικία, το φύλο και το είδος του τυχερού παιχνιδιού αποτελούν παράγοντες κίνδυνου που αλληλεπιδρούν. Οι νεαροί άνδρες (16-30) που παίζουν φρουτάκια ή ιπποδρομίες αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για προβληματικό τζόγο.
  •  Η πλειονότητα των καταναγκαστικών παικτών εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης,  άγχους και θυμού κάνει χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών (κυρίως αλκοόλ) και έχει μεγαλύτερο αυτοκτονικό ιδεασμό, εμφανίζει επαγγελματικές δυσκολίες, χρησιμοποιεί ως τεχνικές επίλυσης προβλήματος τα ψέματα και την εξαπάτηση, παρουσιάζει γνωστική εξασθένηση (σκέψη, μνήμη, επίλυση προβλήματος, συγκέντρωση, λογική) και σωματικά συμπτώματα (λόγω χρόνιου στρες).
  • Το οικονομικό και κοινωνικό κόστος του παθολογικού τζόγου είναι πολύ μεγάλο. Κατασπατάληση πόρων και υπερχρέωση, διάρρηξη οικογενειακών σχέσεων, επιβάρυνση της ψυχικής και σωματικής υγείας των άλλων μελών της οικογένειας, διαζύγια, απώλεια κοινωνικής ζωής, προβλήματα με το Νόμο (μ.ο. ένας παίκτης διαπράττει 10 παραπτώματα της τάξης των 150€ έκαστο, 15-20% εμπλέκεται σε άπατες άνω των 10.000€). Επιπλέον τα χρήματα που παίζονται στα τυχερά παιχνίδια αφαιρούνται από τις τοπικές οικονομίες δημιουργώντας ύφεση, λουκέτα και απολύσεις. Επιπλέον υπάρχουν πολλές δευτερογενείς δαπάνες από τις ασθένειες που αναπτύσσει ένας παθολογικός παίκτης, τις απουσίες από την εργασία, την πιθανή ανεργία, την παραβατικότητα και τη θεραπεία που χρειάζεται κ.α.
  • Ο αριθμός των ανθρώπων που παίζουν τυχερά παιχνίδια σε οποιαδήποτε μορφή καθορίζεται από τη διαθεσιμότητα και την ευκολία πρόσβασης σε χώρους όπου αυτά παίζονται.  Η διεύρυνση του τζόγου οδηγεί σε περισσότερους περιστασιακούς παίκτες (η υπερπροσφορά αυξάνει τη ζήτηση) και σε αύξηση των καταναγκαστικών και εθισμένων στα τυχερά παιχνίδια παικτών (όπως έγινε και αλλού Σερβία, Ισπανία, Βρετανία κ.α). 
  • Η ευκολία της πρόσβασης είναι επίσης ένα κρίσιμο σημείο. Είναι λιγότερο πιθανό να παίξει κάποιος, αν πρέπει να διανύσει μεγάλη απόσταση, προκειμένου να ικανοποιήσει την παρόρμηση του. Η δυσκολία μετακίνησης ή στάθμευσης του οχήματος του είναι αρκετή για να θέσει σε επανεξέταση την επιθυμία. Σε μερικές χώρες οι χώροι με τα τυχερά παιχνίδια βρίσκονται μακριά από τα αστικά κέντρα, έτσι ο χρόνος πρόσβασης μεγαλώνει και αφενός η επιθυμία μειώνεται, αφετέρου δε το άτομο επανεξετάζει την πρόθεση του να παίξει. Σε άλλες χώρες επιτρέπεται πχ η πρόσβαση στο καζίνο με διαβατήριο και το ποντάρισμα γίνεται σε δολάρια (και όχι στο τοπικό νόμισμα). Τον ίδιο ρόλο παίζει και ο χρόνος, δηλαδή όταν οι χώροι με τα τυχερά παιχνίδια είναι ανοικτοί περισσότερες ώρες ή διαρκώς μπορούν να εξυπηρετήσουν περισσότερο κόσμο ακόμα και εργαζόμενους σε βάρδιες ή αλλά μη συνηθισμένα ωράρια εργασίας.
  • Η συνεχής προβολή του τζόγου στα ΜΜΕ, τον κιν/φο και την διαφήμιση ενθαρρύνει τους ανθρώπους κυρίως παιδιά και εφήβους να την αποδέχονται ως μια συναρπαστική δραστηριότητα. Επιπλέον λειτουργεί ως δέλεαρ, καθώς πάντα δημιουργεί και την παραπλανητική εντύπωση ότι οι περισσότεροι παίκτες κερδίζουν.

Φρουτάκια, ο πιο εθιστικός τρόπος στοιχηματισμού
Ο πρόγονος των σημερινών ηλεκτρονικών βιντεολόττο (φρουτάκια) κατασκευάστηκε στις ΗΠΑ το 1895 από τον μηχανικό Charles Fey. Ο εφευρέτης ονόμασε το κατασκεύασμα «Καμπάνα της Ελευθερίας» γιατί όταν εμφανίζονταν 3 καμπανάκια στους τροχούς ο παίκτης κέρδιζε. Οι πελάτες των μπαρ της εποχής έδωσαν στη μηχανή το παρατσούκλι «Μονόχειρας ληστής» γιατί κάθε φορά που κάποιος τραβούσε τον μοχλό, η μηχανή τον λήστευε.

Σήμερα οι εταιρίες που εξειδικεύονται στην κατασκευή τους αποτελούνται από σχεδιαστές, ψυχολόγους, μαθηματικούς και προγραμματιστές. Η ανάπτυξη κάθε καινούργιου παιχνιδιού VLT (Video Lottery Terminal) απαιτεί πάνω από ένα χρόνο και το κόστος σχεδιασμού ξεπερνά τα 300.000 Ευρώ. Οι κατασκευαστές επισκέπτονται την χώρα, για την οποία προορίζεται το παιχνίδι, μελετούν την ψυχοσύνθεση και τα ενδιαφέροντα του πληθυσμού και σχεδιάζουν το παιχνίδι με βάση τα στοιχεία που συνέλλεξαν, ώστε να είσαι όσο το δυνατό πιο εθιστικό. Το βασικότερο είναι ότι ο παίκτης δεν αισθάνεται ποτέ ότι χάνει, αλλά ότι είναι πολύ κοντά στο να κερδίσει. Οι αλγόριθμοι που ελέγχουν το αποτέλεσμα δίνουν πολύ συχνά αποτελέσματα πολύ κοντά στην επιτυχία κάνοντας τον παίκτη να πιστεύει ότι στο επόμενο παιχνίδι θα του χαμογελάσει η θεά τύχη. Με βάση αυτή την ελπίδα συνεχίζει να ποντάρει χωρίς να αντιλαμβάνεται πόσα χάνει διότι οι μηχανές είναι σχεδιασμένες για να επαναλαμβάνουν το μοτίβο της «παραλίγο επιτυχίας» από 12 έως 40 φορές το λεπτό. Επιπλέον δεν εγκαθίσταται μόνο ένα μηχάνημα βιντεολόττο (φρουτάκι) στον χώρο. Ο λόγος είναι οι ήχοι που ακούει ο παίκτης. Έρευνες έδειξαν ότι ο ήχος ενός μηχανήματος που δίνει χρήματα κάνει έναν παίκτη σε άλλο μηχάνημα που έχει απογοητευτεί και σκέφτεται να φύγει, να συνεχίσει το παιχνίδι. Το κέρδος ενός παίχτη στους 100 προσλαμβάνεται από τους υπόλοιπους 99, ως προάγγελος της δικής τους επιτυχίας. Τέλος σημαντικό ρόλο παίζουν και τα χρώματα. Το μπλε κάνει τους παίχτες να σταματάνε το παιχνίδι, ενώ το κόκκινο να το συνεχίζουν. Για αυτό το λόγο όλα τα VLT εκπέμπουν διαβαθμίσεις του πορτοκαλί και του κόκκινου.

Αυτές οι ληστρικές μηχανές θεωρείται ότι θα δώσουν λύση στα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας. Η σημερινή κυβέρνηση με σχετικό νόμο που επεξεργάζεται εισάγει 30.000 μηχανήματα ηλεκτρονικού τζόγου στις γειτονιές της Ελλάδας. Τις άδειες εκμετάλλευσης θα πάρουν μερικές εταιρίες στοιχηματισμού, γνωστών εργολάβων, καναλαρχών που λυμαίνονται επί δεκαετίες τη χώρα. Καθένας αντιλαμβάνεται ότι συστήματα που έχουν σχεδιαστεί για κλοπή δεν μπορούν να αποτελέσουν εργαλείο ανάπτυξης. Μπορούν ωστόσο να αποτελέσουν για το κράτος, έναν προγραμματισμένο τρόπο έμμεσης φορολόγησης και για τις εταιρίες στοιχηματισμου, ένα σίγουρο μηχανισμό οικονομικής εκμετάλλευσης των εν δυνάμει παικτών.

Αυτά ενόσω είναι ακόμα νωπές οι μνήμες από τις αποκαλύψεις που είδαν το φως της δημοσιότητας στις αρχές της περασμένης δεκαετίας. Άνθρωποι τίναξαν τα μυαλά τους στον αέρα, χάνοντας τα πάντα στον τζόγο. Άλλοι δηλητηριάστηκαν με φυτοφάρμακα. Μεροκαματιάρηδες, αγρότες και εισοδηματίες βρέθηκαν κρεμασμένοι στη σκάλα του σπιτιού τους. Ακόμα και βουλευτές «συνελήφθησαν» να παίζουν μετά μανίας «φρουτάκια». Σήμερα έχουν ξεχαστεί όλα!

Με αναίτια βιασύνη και επιφανειακό διάλογο χωρίς να έχει καλέσει τους αρμόδιους να καταθέσουν απόψεις και προτάσεις (ούτε καν το υπουργείο Υγείας) και με το πρόσχημα της είσπραξης χρημάτων για τα άδεια κρατικά ταμεία επεξεργάζεται την καζινοποιηση της χώρας. Την ίδια στιγμή η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων (77%) διαφωνεί με την εγκατάσταση ηλεκτρονικών τυχερών παιχνιδιών σε χιλιάδες σημεία της ελληνικής επικράτειας.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την VPRC για λογαριασμό της Κίνηση Πολιτών για τον Περιορισμό των Τυχερών Παιχνιδιών, το 42% των Ελλήνων πολιτών (3.710.711 άνθρωποι) δαπανά χρήματα σε τυχερά παιχνίδια, με το μέσο ατομικό κόστος δαπανών να φτάνει τα 94 ευρώ μηνιαίως. Το 13% του δείγματος της έρευνας παρουσιάζει ενδείξεις εξάρτησης από τα τυχερά παιχνίδια. Το 20% των ερωτηθέντων έχουν αντιμετωπίσει προβλήματα στο άμεσο οικογενειακό τους περιβάλλον λόγω των τυχερών παιχνιδιών.

Το παιδαγωγικό αποτέλεσμα του μαζικού νόμιμου τζόγου στον άνεργο και τον νέο, σε μια εποχή κρίσης, θα είναι ότι ο τζόγος αποτελεί «σήμα κατατεθέν» της «πράσινης ανάπτυξης» και της «κοινωνίας των αξιών». Σε μια εποχή που η ανυπαρξία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας, αναμένεται να  ενισχύσει την εξαρτησιογόνο δράση του τζόγου, προσφέροντας μια ψεύτικη ελπίδα, θα είναι πιο εύκολο για  τους νέους να χάσουν τον προσανατολισμό τους, επενδύοντας δημιουργική ενέργεια σε μια δραστηριότητα χωρίς αντίκρισμα.

Οι νέοι, βάσει του νομοσχεδίου που έχει κατατεθεί, θα λαμβάνουν «κάρτα παίκτη» για τα αμιγώς ψυχαγωγικά και όταν θα ενηλικιώνονται, έχοντας πλέον εξοικειωθεί, θα «αποφοιτούν με κάρτα τζογαδόρου». Είναι τουλάχιστον αφελές να εικάζεται ότι οι νέοι θα προστατεύονται καθ οιονδήποτε τρόπο όταν θα υπάρχουν πάνω από 10.000 σημεία διεξαγωγής τζόγου στα οποία θα συνυπάρχουν ηλεκτρονικά παιχνίδια και φρουτάκια, δεκάδες διαδικτυακές πλατφόρμες στοιχηματσμού και τζόγος σε ραδιοτηλεοπτικά μέσα ακόμα και στα κινητά τηλέφωνα, δηλαδή σε μια πλήρη «καζινοποίηση της καθημερινότητας των Ελλήνων εντός και έκτος σπιτιού».

Τέλος ακόμα δεν έχει απαντηθεί τι θα γίνει με τους ασθενείς παίκτες το πως και το που θα λάβουν θεραπεία για το πρόβλημα τους. Η εμπειρία από άλλες χώρες είναι καταλυτική:
·         Με βάση τα στοιχεία του Κέντρου Απεξάρτησης Από Τυχερά Παιχνίδια του Rhode Island (ΗΠΑ) δυο στους τρεις εξαρτημένους παίκτες όφειλαν την παθολογία που ανέπτυξαν στα φρουτάκια. Ο μέσος χρόνος που χρειάστηκε για να εξαρτηθούν είναι λιγότερο από ένα έτος, ενώ στις άλλες μορφές τζόγου είναι 3.5 έτη. Το κόστος κοινωνικής επανένταξης ενός ατόμου με εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα $13.500 ετησίως (στην Ελλάδα που δεν υπάρχουν τόσο οργανωμένες υπηρεσίες και οι θεραπείες αυτές είναι σε έλλειψη το κόστος θα είναι μεγαλύτερο, εφόσον οι εξαρτημένοι μπορεί να φτάσουν και στις 300.000 το αντίστοιχο ποσό θα μπορούσε να φτάσει στα 2,86 δις ευρώ ετησίως, η επειδή δεν υπάρχουν να αφεθούν οι άνθρωποι στην τύχη τους).
·          
Yπολογίζεται ότι για κάθε $1 που κερδίζει το κράτος από τα VLT πρέπει να ξοδεύει $3 σε κόστη δικαστηρίων και κοινωνικής πρόνοιας. Έτσι βάσει του προϋπολογισμού της κυβέρνησης για 1,3 δις ευρώ είσπραξη, πρόκειται να ξοδευτούν 3,9 δις ευρώ σε δικαστήρια και κοινωνική πρόνοια.

Κυρίες και κύριοι αναλύσαμε ένα μικρό κομμάτι ενός πολυσύνθετου προβλήματος. Η νομιμοποίηση του τζογου βρίσκεται προ των πυλών και μόνο ένα θαύμα μπορεί να σταματήσει την κυβέρνηση από τον κατήφορο που επέλεξε να πάρει! Στον επόμενο καιρό θα πρέπει να δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνεργασίες που θα οδηγήσουν σε μια δεύτερη γραμμή άμυνας μέσα στις ίδιες τις γειτονιές. Σε αυτή την προσπάθεια η Εκκλησία καλείται να διαδραματίσει έναν σημαντικότατο ρόλο στην υποδοχή των ασθενών συμπολιτών μας, τους οποίους χωρίς κανέναν ενδοιασμό και αφού στύψει οικονομικά, θα πετάξει στο δρόμο η πολιτεία, αποφεύγοντας να αναλάβει και πάλι τις ευθύνες της απέναντι στην κοινωνία. Σε μια περίοδο παρατεταμένης κρίσης η επερχόμενη καζινοποίηση πρόκειται να δώσει μια οικονομική και ηθική χαριστική βολή. Είναι υποχρέωση όλων μας να αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων!

ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΧΩΡΙΣ ΦΘΑΡΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ

Δεξιά Γ. Βαθειάς, πιο δεξιά κρύβεται ο Χρ. Σαλαλές



Αφου διακηρύξε την ανανέωση και μίλησε για νέα αρχή χωρίς «βαρίδια» ανέβασε «επί σκηνής», τον πρώην βουλευτή Φθιώτιδα του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Βαθειά (γνωστό από την υπόθεση του τροχαίου και το κρυφτό με τον οδηγό του – bloka.com) και τον Χρήστο Σαλαλέ, πρώην γενικό διευθυντή του ΟΠΑΠ και μετά υπάλληλο του Κόκκαλη (in.gr), τον οποίον δεν ήθελαν ούτε στο ΠΑΣΟΚ (Καθημερινή). Καλή αρχή! Περιμένουμε με αγωνία την συνέχεια της ανανέωσης!

Τετάρτη 23 Μαρτίου 2011

Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ


Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς 

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Πρόκειται για μια σοβαρή ασθένεια με σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητα που θα εμφανίσει αλματώδη αύξηση κατά την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας τα επόμενα χρόνια!
Στα αστεία: Με όσα συμβαίνουν στη ζωή μας καθημερινά και με τις τοπικές και διεθνείς εξελίξεις πώς να μην πάθει κανείς κατάθλιψη;

Άρθρο

Η κατάθλιψη είναι μια ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια. Το 25% του πληθυσμού έχει βιώσει στη διάρκεια της ζωής του ένα τουλάχιστον επεισόδιο κατάθλιψης. Παρουσιάζεται με διπλάσια συχνότητα στις γυναίκες από ότι στους άνδρες. Ο όρος προέρχεται από τις λέξεις «πιέζω», «καταπιέζω», «συνθλίβω», που συχνά χαρακτηρίζουν κυριολεκτικά τις επιπτώσεις της ασθένειας στον άνθρωπο. Γνωρίζουμε την ύπαρξή της από την εποχή του Ιπποκράτη, ο οποίος την ονόμασε μελαγχολία.

Σήμερα περιγράφουμε ως μελαγχολία την προσωρινή και συνηθισμένη συναισθηματική αντίδραση σε αγχογόνα γεγονότα της ζωής. Η κατάσταση αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένη συμπτωματολογία και περνά σε λίγες ώρες ή μέρες. Αντίθετα η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης, που εμφανίζεται με περισσότερες μορφές, ως Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο (επεισοδιακή μορφή), ως Διπολική διαταραχή ή ως Δυσθυμία, η οποία είναι ηπιότερη, χρόνια και παρουσιάζει διακυμάνσεις.

Κατάθλιψη λοιπόν δεν είναι απλά η κακή διάθεση, αλλά μια έντονη και γενικευμένη ασθένεια με τα παρακάτω κύρια χαρακτηριστικά που αδιάλειπτα επιμένουν για τουλάχιστον δυο εβδομάδες και συνοδεύονται από έκπτωση της επαγγελματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας:
  • Αρνητικό συναίσθημα, συνήθως λύπη και ανηδονία.
  • Αρνητική οπτική για τα πράγματα – ιδίως για τον εαυτό και το μέλλον.
  • Παθητική συμπεριφορά και απόσυρση από συνήθεις δραστηριότητες.
  • Απώλεια κίνητρων και ενδιαφέροντος (πιθανώς και σκέψεις για αυτοκτονία).
  • Ενοχλήσεις στο αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα, όπως απώλεια όρεξης, κόπωση, αϋπνία, έλλειψη ερωτικής επιθυμίας.
  • Σωματικές ενοχλήσεις, πονοκέφαλος, δυσκολία στην αναπνοή, δυσκοιλιότητα κ.α.
Η κατάθλιψη διαφοροποιείται ανάλογα με την ένταση και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σε ελαφρά, μέτρια και βαριά και πολλές φορές συνυπάρχει με άλλα προβλήματα, όπως οι αγχώδεις διαταραχές. Μπορεί να έχει οργανικά αίτια, αφού πολλές ασθένειες και κάποια φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Σε αυτή την περίπτωση είναι απαραίτητη η λεπτομερής εξέταση του ιστορικού του ασθενούς και η διενέργεια συγκεκριμένων ιατρικών εξετάσεων. Επίσης μπορεί να σχετίζεται με συνήθη γεγονότα της ζωής όπως ο αποχωρισμός, το διαζύγιο, η εφηβεία, η συνταξιοδότηση ή ακραίες καταστάσεις, όπως ο θάνατος κοντινού προσώπου, οι φυσικές και τεχνητές καταστροφές κ.α. Άλλες φορές τα αίτια έναρξής της δεν είναι φανερά. Ανάλογα με την ηλικία μπορεί να έχει και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά π.χ. στους ηλικιωμένους συχνά επιφέρει εικόνα ψευδοάνοιας.

Η κατάθλιψη δεν είναι αδυναμία ή απώλεια της αυτοπεποίθησης, ούτε ελάττωμα του χαρακτήρα ή της προσωπικότητας. Τα αίτιά της, βάσει της βιολογικής θεωρίας, οφείλονται σε ανεπάρκεια δυο νευροδιαβιβαστών (ουσίες που μεταβιβάζουν τη νευρική διέγερση μεταξύ των νευρικών κυττάρων του εγκέφαλου), της σεροτονίνης και της νοραδρεναλίνης. Σε πολλούς ασθενείς η παραπάνω θεωρία δε βοήθησε, έτσι στις δεκαετίες ΄60 και ’70 διατυπώθηκε, συμπληρωματικά, η Γνωσιακή θεωρία του Α.Τ. Μπέκ, σύμφωνα με την οποία η κατάθλιψη αποτελεί μια μαθημένη αντίδραση στο περιβάλλον. Από την παιδική ηλικία, το μετέπειτα καταθλιπτικό άτομο, έχει μάθει να υποτιμά τον εαυτό του, με αποτέλεσμα να δαπανά πολύ ενέργεια για να «επιτύχει» και να το «αποδεχθούν». Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από αρνητισμό για τον εαυτό, το περιβάλλον και το μέλλον του. Με την πρώτη αποτυχία ή κρίση, ιδίως στις διαπροσωπικές σχέσεις, βυθίζεται στην κατάθλιψη.

Αν αναγνωρίσετε κάποια σημάδια κατάθλιψης, πρέπει να ζητήσετε βοήθεια από ειδικό. Πρόκειται για ασθένεια που θεραπεύεται επιτυχώς σε μεγάλο ποσοστό με αντικαταθλιπτικά φάρμακα ή ψυχοθεραπεία ή συνδυασμό των δυο. Η καταλληλότερη μορφή ψυχοθεραπείας για την κατάθλιψη είναι αποδεδειγμένα η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Επταήμερη", Αρ. φύλλου 31, Παρασκευή 1 Μαρτίου 2005

Σάββατο 12 Μαρτίου 2011

ΝΕΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΕΕΣ ΙΔΕΕΣ;

Ο προγεννητικός έλεγχος εναι απαραιτητος σε καθε εγκυμοσυνη. Τι γινεται ομως οταν ολα του γαμου… δυσκολα και η νυφη….; Αναφερομαι βεβαια oχι σε καποια εγκυο γυναικα αλλα την κυοφορια του κομματος Δημαρά. Με σχετικη ανεση μαζευτηκε μια συμπαθητικη παρεα ανθρωπων που σχηματιζει ομοκεντρους κυκλους και προσπαθει να βρει οπαδους. Στον πρωτο κυκλο επωνυμοι (με την εννοια του δημοφιλους) δημοσιογραφοι (οι φιλοι του Δημαρά) ή παλαιοι (20ετιας και βαλε) πρωην βουλευτες. Στο δευτερο διαφοροι «επιδοξοι», αποδιωγμενοι από το ΠΑΣΟΚ, καθως δεν χωραγαν στις καρεκλες (οχι λογω παχους αλλα ηταν υπεραριθμοι), ξεπερασμενοι αερολογοι πρωην συνδικαλιστες και αλλα παρομοια πασοκοειδη. Στον τριτο οι υποψηφιοι του Άρματος Πολιτών, ενος μαλλον απολιτικου συνδιασμου των Περιφερειακων Εκλογων (οπου το μπλε πολιτικο χρωμα υπερεχει εντονα), που ωστοσο ταραξε τα νερα. Υπαρχει βεβαια ακομα ενας κυκλος…οι φιλοι ή/και ψηφοφοροι του Βασίλη Οικονόμου, ο οποιος φιγουραρει (ή θελει να εμφανιζεται, μεχρι να τον φανε λαχανο οι του πρωτου κυκλου, ως ο δευτερος στην ιεραρχια). Τα ερωτηματα πολλα... 1) Μπορουν ολοι αυτοι με τις διαφορετικες αποψεις, γνωμες, επιδιωξεις και θεωριες να εχουν οποιαδηποτε αποτελεσματικοτητα; 2) Ολα αυτα τα παλια ραδιενεργα υλικα θα επιχειρησουν να εμφανιστουν ως κατι νεο; 3) Το οργανωτικο χαος που επικρατει στο νεο κομμα θα αφησει χωρο για πολιτικη συζητηση; 4) Θελει κανεις να γινει πολιτικη συζητηση; 5) Υπαρχουν διαμετρικα αντιθετες πολιτικες αποψεις που δεν μπορουν να συντεθουν ουτως ή αλλως; 6) Το ζητουμενο είναι απλα να επανεκλεγουν οι βουλευτες (γιατι τι αλλο θα κανουν στη ζωη τους) και χρειαζονται και ένα ιδεολογικο μανδυα για να κερδισουν το πολυποθητο 3% ή μηπως προκειται απλα περι ρεβανσισμου; 7) Με απλη συρραφη απονευρωμενων ιδεολογικων κειμενων μπορει να συγγραφει ενα μανιφεστο, σαν αυτο που θα δουμε οσονουπω; 8) Με απολυτη ιδεολογικη ενδεια και «ξαναζεσταμενο φαϊ» του ΠΑΣΟΚ του 1974 μπορει κανεις να απαντησει σε ενα πολυπλοκο και πρωτογνωρο πολιτικο περιβαλλον (τουλαχιστον απο τη μεταπολιτευση και μετα); Μπορει ενας κυκλος φθαρμενων στελεχων, που ολοι θελουν είναι διοικητες, ακομα και χωρις στρατευμα και ονειρευονται βουλευτικες εδρες (τη στιγμη που οι βουλευτες τρωνε ξυλο στο δρομο), να κανει τη διαφορα που χρειαζεται η πολιτικη σκηνη; 9) Μπορει σημερα το πολιτικο και οργανωτικο προτυπο ενος νεου κομματος να είναι το ΠΑΣΟΚ; 10) Μπορει να μας περνουν για τοσο κοροϊδα - είναι αραγε καιροσκοποι που ψαρευουν στα θολα νερα; 

Αγαπητοι φιλοι συντομα θα διαβασετε το μανιφεστο του νεου κομματος «Πανελλήνιο Άρμα Πολιτών» (από το  ονομα καταλαβαινει κανεις τι χαος επικρατει στη σκεψη ορισμενων, που δυστυχως επιρεαζουν το Γιάννη Δημαρά και τον οδηγουν στο να χασει τα συγκριτικά του πλεονεκτηματα) και θα με καταλαβετε (ελπιζω να είναι καλυτερο απο αυτο που διαβασα εγω και μου επεσαν τα μαλλια). Εχω την εντυπωση ότι προκειται για ενα κομμα που ταιριαζει στη δεκαετια του ‘60, αντλει εμπνευση απο το ΠΑΣΟΚ (μπρρρρρ!!) και σκοπευει στο ΠΑΣΟΚ (ως δεκανικι βεβαιως-βεβαιως). Μεσα στη μεγαλη μαιευτικη κλινικη της μνημονιακης ελληνικης πολιτικη σκηνης γεννιουνται σωρηδον μωρακια, δυστυχως δεν εχει προηγηθει προγεννητικος ελεγχος και οι μεταλλαξεις ειναι ο κανονας. Προσοχη….θα σας ζητησουν συντομα… και φακελακι!

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011

ΡΥΘΜΙΣΗ Ή ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΩΝ ΤΥΧΕΡΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ;

Του ΒΑΣΙΛΗ ΘΕΟΔΩΡΟΥ*

Η διεθνής εμπειρία έχει καταδείξει ότι τα «φρουτάκια» είναι το «φθηνό, εθιστικό ναρκωτικό του τζόγου» και ότι ο συνοικιακός τζόγος αποτελεί το πλαίσιο για την έμμεση φορολόγηση των απελπισμένων. Το πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος αυτής της «περιπέτειας» που προτίθεται να μας βάλει η κυβέρνηση δεν έχει υπολογιστεί.

Το περασμένο καλοκαίρι η κυβέρνηση παρουσίασε ένα σχέδιο νόμου για τη ρύθμιση της αγοράς παιγνίων. Προηγήθηκε ως συνήθως διαβούλευση μέσω διαδικτύου, όπου εκφράστηκε σωρεία αρνητικών σχολίων, τα οποία δεν πτόησαν τους ιθύνοντες. Έτσι επανήλθε πρόσφατα το νομοσχέδιο, με ελάχιστες τροποποιήσεις, χωρίς να αλλάζει η φυσιογνωμία του. Ωστόσο, η γενικευμένη κατακραυγή οδήγησε σε μείωση των μηχανών προς αδειοδότηση από 50.000 σε 30.000. Ο λόγος της κυβερνητικής εμμονής, παρά τις αντιδράσεις, εντοπίζεται στο ότι έχουν προϋπολογιστεί 700. εκατ. ευρώ για το 2011 και 625 εκατ. ευρώ για το 2012 και έχει συμφωνηθεί στο Μνημόνιο η είσπραξή τους. Επίσης διαφαίνεται ιδιαίτερη σπουδή στο να εξυπηρετηθούν μεγαλοεπιχειρηματίες του τζόγου, οι όποιοι ως εκ θαύματος δραστηριοποιούνται επίσης στα ΜΜΕ, στις κατασκευές και στα δημόσια έργα! Στον αντίποδα παραδίδονται στον τζόγο όλοι οι Έλληνες ανεξαιρέτως, καθώς ο τζόγος φτάνει στον χώρο εργασίας και διαβίωσής τους, μέσα από ειδικά καταστήματα τζόγου, τα μαγαζιά σίτισης και διασκέδασης στις γειτονιές, που θα έχουν «φρουτάκια» έως το διαδίκτυο. Πρόσχημα γι' αυτό είναι η πάταξη του παράνομου τζόγου, τα διαφυγόντα έσοδα του κράτους και μια καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Σε ό,τι αφορά τον παράνομο τζόγο, το νομοσχέδιο κάνει μόνο διαπιστώσεις και δεν εισάγει κανένα μετρό πάταξής του. Μ' αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση παραδέχεται ότι δεν έχει την πολιτική βούληση να συγκρουστεί με τον παράνομο τζόγο, που συνεπάγεται και τη διακίνηση και το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Πόσο μάλλον όταν στον παράνομο τζόγο εμπλέκονται και υπό «νομιμοποίηση» εταιρείες και κατ' επέκταση οι επιχειρηματίες μέτοχοί τους!

Ποια είναι η κατάσταση του τζόγου σήμερα στην Ελλάδα και τι ακριβώς συμβαίνει; Υπάρχουν 9 καζίνο που έχουν «ρημάξει» τις περιοχές στις οποίες δρουν, πάνω από 5.000 πρακτορεία ΟΠΑΠ που έχουν καλλιεργήσει μια κουλτούρα «συνοικιακού τζόγου», παρέχοντας ΚΙΝΟ (πρακτικά ηλεκτρονική ρουλέτα) σε κάθε γειτονιά, πλήθος λαχείων που είναι πλέον μέρος των ελληνικών εθιμοτυπιών και φυσικά ιπποδρομίες. Οποιαδήποτε άλλη στοιχηματική δραστηριότητα (λέσχες, παράνομα φρουτάκια, διαδικτυακός τζόγος κ.ά.) είναι απλά παράνομη και απαγορεύεται από τους σχετικούς νόμους. Η ιδία η κυβέρνηση δίνει στη δημοσιότητα εκτιμήσεις ότι σήμερα λειτουργούν παράνομα περισσότεροι από 250 διαδικτυακοί τόποι στοιχηματισμού, έως και 20.000 ηλεκτρονικές μηχανές ψυχαγωγικών παιχνιδιών περιορισμένου κέρδους (AWPs) και έως και 150.000 ηλεκτρονικοί υπολογιστές (τύπου φρουτάκια). Οι εκτιμήσεις αυτές, αμφίβολης εγκυρότητας, έχουν μοναδικό σκοπό να ενισχύσουν την εντύπωση του «κατεπείγοντος», καθώς δεν υπάρχει καμιά εμπεριστατωμένη μελέτη για το μέγεθος και το εύρος του παράνομου τζόγου στη χώρα μας. Το μεγάλο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο 30.000 νέα νόμιμα «φρουτάκια», που θα προστεθούν στα πολλά παράνομα, θα επιλύσουν το πρόβλημα του παράνομου τζόγου. Η προσδοκώμενη μετατόπιση των παικτών των παράνομων παιγνίων στα νόμιμα είναι μια λανθασμένη ή προσχηματική παραδοχή, που ο νομοθέτης δέχεται χωρίς καμία ουσιαστική διερεύνηση. Η λογική «διευρύνω την αγορά εισάγοντας τον τζόγο στις γειτονιές, καταστρέφω οικογένειες για να μην έχω παράνομο τζόγο» είναι ελληνική πατέντα και δεν ευσταθεί. Η μόνη λύση για να κατευθυνθεί η στοιχηματική δραστηριότητα σε νόμιμους και ελέγξιμους παρόχους είναι να παταχθεί ο παράνομος τζόγος.

Η χώρα μας καταδικάστηκε λόγω της προχειρότητας με την οποία η ελληνική κυβέρνηση χειρίστηκε το θέμα των «κουλοχέρηδων», όταν το 2002 απαγόρευσε καθολικά τα παιγνιομηχανημάτα, δηλαδή και τα τυχερά, αλλά και τα ψυχαγωγικά (π.χ. pac-man, tetris κ.ά.) που δεν αποδίδουν οικονομικό όφελος στον παίκτη. Τελικά καταδικαστήκαμε από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας περί ελευθερίας κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών σε 31.536 ευρώ ημερησίως. Το πρόστιμο αφορά την απαγόρευση των ψυχαγωγικών. Τα τυχερά παιχνίδια εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια της ελληνικής κυβέρνησης. Ο συσχετισμός δύο διαφορετικών θεμάτων είναι νομικά αβάσιμος και αποτελεί την πρόφαση για τη νομιμοποίηση του παράνομου τζόγου.
Η διεύρυνση του τζόγου και η καζινοποίηση των γειτονιών οδηγούν σε περισσότερους περιστασιακούς παίκτες (η υπερπροσφορά θα αυξήσει τη ζήτηση) και σε αύξηση των καταναγκαστικών και εθισμένων στα τυχερά παιχνίδια παικτών (όπως έγινε και σε Σερβία, Ισπανία, Βρετανία κ.α.). Βαρύ θα είναι το τίμημα στους νέους, στους οποίους επειδή είναι πιο εξοικειωμένοι με τα ηλεκτρονικά ψυχαγωγικά παιχνίδια, τα «φρουτάκια» θα βρουν πρόσφορο έδαφος.

Η διεθνής εμπειρία έχει καταδείξει ότι τα «φρουτάκια» είναι το «φθηνό, εθιστικό ναρκωτικό του τζόγου» και ότι ο συνοικιακός τζόγος αποτελεί το πλαίσιο για την έμμεση φορολόγηση των απελπισμένων. Το πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος αυτής της «περιπέτειας» που προτίθεται να μας βάλει η κυβέρνηση δεν έχει υπολογιστεί. Η μαζική διείσδυση του τζόγου στην ελληνική κοινωνία πρόκειται να εξαντλήσει περαιτέρω τα μεσαία και τα χαμηλά εισοδήματα και οι μισθοί και οι συντάξεις θα «περικοπούν» από τις νέες εξαρτήσεις στις οποίες θα εκτεθούν οι Έλληνες. Η αντιπαράθεση των περικοπών με τα έσοδα από τον τζόγο είναι τουλάχιστον ατυχής, την ώρα που όλοι οι πολίτες δοκιμάζονται και «βομβαρδίζονται» από μέτρα καθώς και αυτό το νομοσχέδιο, που στοχεύει με πλάγιους τρόπους να πάρει ακόμα ένα μέρος των πενιχρών εισοδημάτων τους.

Η πιο έντιμη, ουσιαστική και κοινωνικά αποδεκτή κίνηση για την κυβέρνηση είναι το άμεσο πάγωμα του νομοσχεδίου για τα «φρουτάκια», μέχρι να πραγματοποιηθεί από εγνωσμένου κύρους επιστημονικό φορέα, ολοκληρωμένη μελέτη σκοπιμότητας και επιπτώσεων από τη λειτουργία μαζικού, νόμιμου τζόγου στην Ελλάδα. Και παράλληλα δημιουργία ενός δικτύου διαλόγου κοινωνικών, πολιτικών και επιστημονικών φορέων που θα εξετάσουν το πρόβλημα στη βάση κόστους-οφέλους, που θα λαμβάνει υπόψη και άλλα κριτήρια πλην των εισπρακτικών.

*Ο Βασίλης Θεοδώρου είναι ψυχολόγος - εκπρόσωπος της Κίνησης Πολιτών για τον Περιορισμό των Τυχερών Παιχνιδιών.

από την Αυγή

Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥ


Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς 

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Η συνεργασία με ένα έμπειρο και καταρτισμένο ψυχολόγο μπορεί να δώσει λύσεις σε δυσεπίλυτα προβλήματά σας.
Στα αστεία: Μην ανησυχείτε - οι ψυχολόγοι δεν είναι όπως παρουσιάζονται στις ταινίες και την τηλεόραση!

Άρθρο

Κάθε άνθρωπος θα βρεθεί τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του αντιμέτωπος με  καταστάσεις που περιγράφονται απλά και γενικόλογα, ως ψυχολογικά προβλήματα. Η αντιμετώπισή τους δεν είναι πάντα απλή υπόθεση, ακόμα και αν υπάρχει βοήθεια ή κατανόηση από το οικογενειακό ή το φιλικό περιβάλλον. Κάποιες φορές μάλιστα το ίδιο το περιβάλλον σας μπορεί να αποτελεί τμήμα του προβλήματος. Σε κάθε περίπτωση η έλλειψη ενημέρωσης, ο φόβος, ο κίνδυνος του στιγματισμού και η παραπληροφόρηση συχνά εμποδίζουν ή δυσχεραίνουν την αποτελεσματική αναζήτηση λύσεων. Αυτές τις δύσκολες στιγμές της ζωής σας, μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από έναν ειδικό. Μην ξεχνάτε ότι κάθε πρόβλημα – μικρό ή μεγάλο – σας ενοχλεί, σας στερεί την ικανοποίηση και πιθανόν τη λειτουργικότητά σας.

Ο Ψυχολόγος είναι ένας επιστήμονας κατάλληλα εκπαιδευμένος για να σας ακούσει, να καταλάβει τα συναισθήματά σας, να κατανοήσει το πρόβλημά σας και να σχεδιάσει μια στρατηγική για την αντιμετώπισή του. Είναι βασικό να αισθανθείτε άνετα μαζί του και να τον εμπιστευθείτε. Πρόκειται άλλωστε να δομήσετε μαζί μια πολύ προσωπική σχέση, για τις ανάγκες της θεραπείας. Εξίσου σημαντικό είναι να έχετε μια επαρκή ενημέρωση για το έργο του ψυχολόγου και τις ιδιαιτερότητές του.

Το επάγγελμα του Ψυχολόγου άπτεται της δημόσιας υγείας. Όπως συμβαίνει και για άλλα αντίστοιχα επιστημονικά επαγγέλματα δημοσίου ενδιαφέροντος π.χ. γιατρός, δικηγόρος, προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία με ειδική Άδεια Άσκησης Επαγγέλματος, η οποία εκδίδεται από τις κατά τόπους Νομαρχίες και ισχύει για όλη την επικράτεια. Κανείς δεν δικαιούται να φέρει τον τίτλο του Ψυχολόγου ή να ασκεί το επάγγελμα, αν δεν διαθέτει σχετική άδεια. Πολλοί ψυχολόγοι, ανάλογα με τις γνώσεις και την εξειδίκευσή τους, αναλαμβάνουν ιδιωτικά ή στα πλαίσια μιας οργανωμένης δομής (π.χ. νοσοκομείο), τη θεραπεία των ψυχολογικών δυσκολιών και προβλημάτων. Πηγές αυτών των δυσκολιών μπορούν να είναι το στρες, το άγχος, η κατάθλιψη, τα προβλήματα στην εργασία, στις σχέσεις, στην οικογένεια, ο ψυχολογικός πόνος, η εργασιακή κόπωση, η κακοποίηση, το ψυχολογικό τραύμα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση κ.α. Τα επιστημονικά εργαλεία, που χρησιμοποιεί ο Ψυχολόγος, μετά από κατάλληλη εκπαίδευση, είναι η ψυχοθεραπεία, η ψυχολογική συμβουλευτική, η ψυχολογική αξιολόγηση μέσω κλινικής συνέντευξης και οι ψυχοτεχνικές δοκιμασίες (τεστ).

Δεν ασκούν όλοι οι ψυχολόγοι ψυχοθεραπεία και συνεπώς δεν έχουν όλοι οι ψυχολόγοι ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση. Οι ψυχολόγοι που εργάζονται θεραπευτικά ακολουθούν, κατόπιν επιπρόσθετων ειδικών σπουδών στην ψυχοθεραπεία, κάποια σχολή ή κατεύθυνση της επιστήμης τους π.χ. Ψυχοδυναμική, Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική,  κ.α. Από κάθε σχολή απορρέει μια συγκεκριμένη μεθοδολογία, που καθορίζει τα χαρακτηριστικά της θεραπευτικής διαδικασίας, δηλαδή το στυλ του ψυχολόγου, τον τρόπο που μιλά, που ακούει, το πόσο παρεμβαίνει στο πρόβλημα, αν ζητά από τον πελάτη να κάνει ασκήσεις εκτός συνεδρίας, κ.α.

Ο Ψυχολόγος δεν είναι Ιατρός και δεν έχει δικαίωμα συνταγογράφησης. Αν και οφείλει να γνωρίζει στοιχεία ψυχοφαρμακολογίας δεν έχει εκπαιδευτεί σε αυτή. Σε περίπτωση που κρίνει ότι χρειάζεστε φάρμακα θα σας παραπέμψει σε γιατρό και θα συνεργασθεί μαζί του.

Η Ψυχοθεραπεία από ένα ειδικευμένο ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει στα περισσότερα ψυχολογικά προβλήματα. Η αποτελεσματικότητά της βέβαια δεν εξαρτάται μόνο από τις ικανότητες του ψυχολόγου, αλλά και από την αποφασιστικότητα και τη δέσμευση του ίδιου του πελάτη – θεραπευόμενου.
 
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Επταήμερη", Αρ. φύλλου 26, Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2005

Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2010

Μηνυμα στον Παλιο μου Συντροφο

Μετα τη σημερινη σημαδιακη ημερα...ποσες ακομα μπαρουφες θα ακουσουμε για τον εσωτερικο διχασμο του ΠΑΣΟΚ και για τους αντιστασιακους που κρυβονται μεσα σε αυτο; Οτι ταχα υπαρχουν αριστερες δυναμεις που δεν ανεχονται την καταντια και θα τα αλλαξουν όλα (υπονοειται…όταν θα ερθει η ωρα). Και καλα…καταλαβαινω οσους βιοποριζονται στο κουφαρι των ξεπουλημενων ιδεων, καταλαβαινω οσους φοβουνται να βγουν στην αγορα εργασιας σε καιρους δυσκολους, καταλαβαινω τους πρεζακηδες της εξουσιας, ακομα και τους πολιτικα αγαθους. Ομως δεν καταλαβαινω καθολου εσενα παλιε συντροφε μου που αγωνιστηκες για ολα αυτα που η ηγεσια σου (η γκροτεσκ νομενκλατουρα των αχυρανθρωπων) ισοπεδωνει μερα με τη μερα! Γιατι δεν εξεγειρεσαι;…τι περιμενεις;…σε τι ελπιζεις πια; Ακουσα και το άλλο:…να πιεσουμε το ΠΑΣΟΚ να αλλαξει…να το αλλαξουμε απο μεσα…δεν είναι αυτο το ΠΑΣΟΚ…δεν το χαριζουμε! Συντροφε μου αχ τι κακο... μερα με ηλιο σαν κι αυτο...να την τρωει τ΄αφεντικο! Παλιε μου συντροφε ολα εχουν τελειωσει – και είναι αργα!! Αποδεξου το…η αποδοχη ειναι η αρχη της θεραπειας – κανε την αρχη και θα ειμαι μαζι σου, όπως παλια!!! Κρατησε στην καρδια σου ολα τα καλα και τις αναμνησεις σου, αλλα προχωρα μπροστα! Δεν βλεπεις οτι βουλιαζουμε ολοι μαζι; Φτανει μονο να πεταξουμε τη σαβουρα για να σωθουμε και εσυ πρεπει να κοψεις το σχοινι! Μη δισταζεις - μας το χρωστας εν τελει!!

Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 2010

Ο ΦΟΒΟΣ

Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Ο φόβος αποτελεί ενα μηχανισμό ελέγχου των ατόμων και των κοινωνιών - αποτελεί μάλιστα και εργαλείο πολιτικής.
Στα αστεία: Ο φόβος φυλάει τα έρημα! Άραγε πως είναι να είσαι βουλευτής κυβερνώντος κόμματος στις μέρες μας;     
 
Άρθρο

Ο φόβος είναι η δυσάρεστη αίσθηση που δημιουργεί η ψυχοσωματική αντίδραση σε κάποιο υπαρκτό κίνδυνο ή απειλή. Αποτελεί ένα συνηθισμένο συναίσθημα, αν και κατά γενική ομολογία, είναι δυσάρεστο. Ο πραγματικός λόγος που εμφανίζεται είναι για να προφυλάξει τον άνθρωπο από έναν πραγματικό ή υποθετικό κίνδυνο απώλειας της ζωής. Φανταστείτε πόσο θα διακινδύνευε ο καθένας μας, αν δεν υπήρχε ο φόβος. Θα μπορούσαμε να φτάνουμε στα άκρα των δυνατοτήτων μας και να παραβαίνουμε κάθε ανθρώπινο ή φυσικό νόμο, υπερβαίνοντας κάθε λογικό όριο! Αποτέλεσμα αυτού θα ήταν να κινδυνεύει το ανθρώπινο είδος από εξαφάνιση και θα ήταν αδύνατο να υπάρχει οποιαδήποτε μορφή κοινωνικής οργάνωσης. Τί θα συνέβαινε αν ξαφνικά όλοι μας οδηγούσαμε τα αυτοκίνητα μας, ριψοκίνδυνα και οριακά, χωρίς κανένα φόβο; Ειδικά για την Ελλάδα, με τα πολλά τροχαία ατυχήματα, κάτι τέτοιο θα σήμαινε εξόντωση του πληθυσμού σε ελάχιστο χρόνο! 

Ο φόβος λοιπόν είναι ένας επιβιωματικός μηχανισμός που περιλαμβάνει την ψυχολογική διάσταση, την υποκειμενική, δηλαδή την αίσθηση φόβου και τις λεγόμενες φυσιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν στο σώμα μας. Οι μεταβολές αυτές λαμβάνουν χώρα ως εξής: Όταν αντιλαμβανόμαστε κάποιον κίνδυνο ή τον αναμένουμε ο εγκέφαλός μας στέλνει το μήνυμα απελευθέρωσης δύο χημικών ουσιών του οργανισμού, της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης που εκκρίνονται από τα επινεφρίδια. Με τη βοήθεια αυτών των ουσιών προκαλούνται λειτουργίες που  αντιλαμβανόμαστε και ως σωματικά συμπτώματα, καθώς ο οργανισμός ετοιμάζεται να δώσει μάχη ή να τραπεί σε φυγή. Αυτές είναι 1) η αύξηση των παλμών της καρδιάς και της δύναμης των παλμών, που βοηθά στην αύξηση της ροής του αίματος, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η διανομή του οξυγόνου στους ιστούς και να αποβάλλονται τα άχρηστα προϊόντα από αυτούς, 2) η αλλαγή της ροής του αίματος, το αίμα απομακρύνεται από το δέρμα, τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών, 3) η αλλαγή της αναπνοής - γίνεται πιο γρήγορη και επιπόλαιη, γιατί οι ιστοί χρειάζονται περισσότερο οξυγόνο για να ετοιμαστούν για δράση όταν εμφανίζεται κάποιος κίνδυνος, 4) η εφίδρωση, ώστε το δέρμα να γλιστράει και ο θηρευτής να δυσκολεύεται να αρπάξει το θύμα, επίσης να δροσίζεται το σώμα όταν υπερθερμανθεί, 5) η διαστολή στις κόρες των ματιών, για καλύτερη όραση, 6) η μείωση της σιελόρροιας που προκαλεί αίσθηση ξηρότητας στο στόμα, 7) η μείωση της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος, 8) η σύσφιξη πολλών ομάδων μυών, ώστε να προετοιμασθούν για έντονη προσπάθεια και 9) η γενική δραστηριοποίηση του μεταβολισμού για τη διασφάλιση περισσότερης ενέργειας.

Είμαστε ο μοναδικός οργανισμός, που συνειδητοποιεί την ύπαρξή του και την πιθανότητα να πάψει να ζει. Ο φόβος είναι το τίμημα αυτής της συνειδητότητας. Ο άνθρωπος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε κάθε απειλή ή σε ότι εκλάβει ως απειλή. Σήμερα, στην εποχή της εικόνας, τα μάτια μας πλέον αποτελούν τα τηλεοπτικά ΜΜΕ και αυτά γνωρίζουν τις αδυναμίες μας. Ξέρουν καλά ότι λίγη υπερβολή κάνει τη διαφορά και μας έλκει την προσοχή. Η μακαρίτισσα η γιαγιά μου, μην γνωρίζοντας από μάρκετινγκ, όταν έβλεπε στην τηλεόραση κάποια τραγική είδηση τηλεφωνούσε  να μάθει αν είμαστε καλά, ανεξάρτητα από το αν το συμβάν εξελισσόταν σε άλλη πόλη, χώρα ή ήπειρο! Ο φόβος ήταν φανερά πιο ισχυρός από το μήνυμα.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Επταήμερη", Αρ. φύλλου 13, Παρασκευή 26 Νοεμβρίου 2004

Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2010

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο

Στα σοβαρά:
Χρειάζεται μια ελάχιστη γνώση σε διάφορες απλές έννοιες, ώστε να μπορούμε να διεκπεραιώσουμε αποτελεσματικά την καθημερινότητα.
Στα αστεία: Τεκμηρίωση για όσους θέλουν να χρησιμοποιούν τη φράση: - «δεν έχω καλή ψυχολογία»!

Άρθρο

Η χρήση του όρου ψυχολογία δεν λείπει από την καθημερινότητά μας. Από το καταχρηστικό «ανέβηκε η ψυχολογία μου» έως τη λυτρωτική επίκληση της «κακής ψυχολογίας», στην οποία αποδίδουν οι αθλητές τη μειωμένη απόδοσή τους. Στο χρηματιστήριο επηρεάζεται η «ψυχολογία», το ίδιο και στην οικονομία. Τελευταία και η πολιτική έχει τη δική της «ψυχολογία». Αναμφίβολα η Ψυχολογία έχει μπει πολύ δυνατά στη ζωή μας - στη δουλειά μας, στη διασκέδαση, στις συζητήσεις, στην οικογένεια μας! Η συνειδητοποίηση αυτή έχει θετικές και αρνητικές παραμέτρους, όμως μας κατατάσσει στον λεγόμενο σύγχρονο κόσμο, καθώς η ανάπτυξη της Ψυχολογίας σε μια χώρα συναρτάται από την γενικότερη ανάπτυξή της. Στην Ελλάδα λόγω διαφορετικών εθνικοπολιτικών και κοινωνικοοικονομικών συνθηκών αργήσαμε να «ψυχολογικοποιηθούμε», όμως τελικά «πατήσαμε γκάζι». Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας προβάλλουν επαρκώς κάθε τι το «ψυχολογικό». Δεν είναι λίγες οι τηλεοπτικές εκπομπές, ούτε τα περιοδικά, που προβάλλουν ένα κακέκτυπο της ψυχολογίας. Επιπλέον κάθε, διάτων ή μη, τηλεοπτικός αστέρας προσπαθεί με ψυχολογικούς όρους και εκφράσεις να κερδίσει την εφήμερη παρουσία στη δημοσιότητα.

Ας προσπαθήσουμε όμως να ξεκαθαρίσουμε  εν συντομία τα πράγματα. Παρά τα όσα παράδοξα προαναφέρθηκαν υπάρχει σοβαρό ενδιαφέρον για την επιστήμη της Ψυχολογίας. Η ανάλυση της ιδιοσυγκρασίας των Ελλήνων και το ότι η Ψυχολογία γεννήθηκε από τα σπλάχνα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας δίνουν ένα σαφές επεξηγηματικό πλαίσιο του ενδιαφέροντός μας. Βέβαια οι αρχές της σύγχρονης επιστημονικής ψυχολογίας βρίσκονται, πολύ αργότερα, στο ψυχολογικό πειραματικό εργαστήριο του W.Wundt στη Λειψία και μετεφέρθησαν στην Ελλάδα από το μαθητή του Θεόφιλο Βορέα μετά το 1899.

Ένας απλός και σύγχρονος ορισμός είναι ότι η Ψυχολογία είναι η επιστημονική μελέτη της συμπεριφοράς και των ψυχικών λειτουργιών. Η συμπεριφορά είναι το ορατό κομμάτι, ο τρόπος που λειτουργούμε και φερόμαστε, ενώ οι ψυχικές λειτουργίες  λαμβάνουν χώρα μέσα στο μυαλό μας. Ευρύτερα μπορούμε να πούμε ότι  η Ψυχολογία ενδιαφέρεται για τις ψυχοβιολογικές λειτουργίες, τις αισθήσεις, την αντίληψη, τη συνείδηση, τη μάθηση, τη μνήμη, τη σκέψη και τη γλώσσα, τη νοημοσύνη, τα κίνητρα, το συναίσθημα, την ανάπτυξη, την προσωπικότητα, τις ψυχολογικές διαταραχές, τη θεραπεία, την υγεία, την κοινωνική αντίληψη και τις κοινωνικές επιρροές.
Η ψυχολογία είναι επιστήμη διότι χρησιμοποιεί επιστημονικές μεθόδους, μάλιστα τις ίδιες, όπως η φυσική, η χημεία και η βιολογία, δηλαδή το πείραμα, τη διατύπωση υποθέσεων και τον επιστημονικό έλεγχο των θεωριών. Τα ψυχολογικά πειράματα γίνονται στο εργαστήριο ή στο πεδίο, δηλαδή στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητας. Η μελέτη της συμπεριφοράς δεν περιορίζεται μόνο στον άνθρωπο, αλλά περιλαμβάνει και άλλα έμψυχα είδη. Σε κάθε περίπτωση μας έχει τροφοδοτήσει με πλούσιες γνώσεις για τη ζωή και μας έχει βοηθήσει να κατανοήσουμε τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο πως οι περισσότερες ιδιωτικές και δημόσιες συζητήσεις μας διανθίζονται από συμπεράσματα που έχουν εξαχθεί από έρευνες ή πειράματα ψυχολόγων.

Τα πεδία εφαρμογής της ψυχολογίας είναι τόσα, όσα και αυτά της ανθρώπινης δραστηριότητας. Μάλιστα με την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας εμφανίζονται νέα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το διάστημα, η εικονική πραγματικότητα, κ.α. Οι ψυχολογικές δυσκολίες και η θεραπεία τους αποτελούν κομμάτι της Ψυχολογίας. Πέραν αυτών όμως, υπάρχουν, όπως είδαμε, παρά πολλά που συνθέτουν το αντικείμενό της.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Επταήμερη", Αρ. φύλλου 12, Παρασκευή 19 Νοεμβρίου 2004

Σάββατο 30 Οκτωβρίου 2010

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Η απώλεια της μνήμης είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που παρουσιάζεται σε διαφορετικές εικόνες ασθενών. Όσοι ζουν ή έζησαν με ηλικιωμένους που έχουν γεροντική άνοια κατανοούν βιωματικά το μέγεθος του προβλ
ήματος!
Στα αστεία: Για ενημέρωση σε όσους μέμφονται τους ψηφοφόρους ότι ξεχνούν ποιοι φταίνε για τα δεινά τους και τους ξαναψηφίζουν!

Άρθρο 

Ήδη από την αρχαιότητα οι άνθρωποι ασχολούνταν με την κατανόηση της μνήμης. Ο Πλάτωνας μιλούσε για την ανάμνηση, ως το βασικό συστατικό της γνώσης, ενώ ο όρος μνήμη αποδίδεται στον Αριστοτέλη. Η πειραματική μελέτη της μνήμης ξεκίνησε το 19ο αιώνα από τον Εμπινγχάους και συνεχίστηκε αργότερα από τους Παβλώφ Θορντάϊκ κ.α. Ο Παβλώφ μάλιστα απόδειξε πρώτος τη σχέση νευρικού συστήματος και μνήμης, ενώ η λεγόμενη συμπεριφοριστική ψυχολογία πραγματοποίησε σημαντικότατες έρευνες και συνέδεσε τη μάθηση με τη μνήμη.
Η μνήμη είναι μια σύνθετη λειτουργία του νευρικού μας συστήματος που χαρακτηρίζεται από την ικανότητα να αποτυπώνει την πραγματικότητα και συγχρόνως να την αποθηκεύει και να την επαναφέρει. Η επαναφορά αυτή έχει ως σκοπό την αναγνώριση ή αναπαραγωγή πρόσωπων, πραγμάτων και καταστάσεων. Η μνήμη δεν αφορά μόνο γνώσεις και γεγονότα, αλλά και επιθυμίες, συναισθήματα και σχέδια για το μέλλον. Σχετίζεται με την περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται ιππόκαμπος και λειτουργεί μέσω συνάψεων, δηλαδή συνδέσεων των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου.

Η μνήμη αποτελεί μια βιολογική βάση της εξέλιξης ανθρώπων και των ζώων. Στον άνθρωπο η ικανότητα αυτή βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο και αποτελεί προϋπόθεση για τη μάθηση, δηλαδή την απόκτηση νέων γνώσεων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων ή τέλος εμπειριών που αλλάζουν τη συμπεριφορά του. Η σχέση μνήμης και μάθησης επομένως είναι ότι η μάθηση είναι η εγγραφή της μνήμης και η μνήμη η διατήρηση της μάθησης.

Για λόγους κατανόησης διαχωρίζουμε τέσσερα είδη μνήμης: 1) την έκδηλη, τη συνειδητή μνήμη γεγονότων, αντικειμένων και γνώσεων, 2) την άδηλη, τη μνήμη των επίκτητων δεξιοτήτων (π.χ. οδήγηση) 3) την εργαζόμενη μνήμη που αποθηκεύει πληροφορίες που θα βοηθήσουν στη διεκπεραίωση των καθημερινών δραστηριοτήτων 4) τη βραχυπρόθεσμη, όπου αποτυπώνονται πληροφορίες για σύντομο χρονικό διάστημα (το πολύ για ένα λεπτό). Οι παραπάνω μορφές της μνήμης συνεργάζονται στενά. Το να θυμόμαστε για παράδειγμα τα ραντεβού μας, τα γενέθλια των φίλων ή για να μάθουμε να οδηγούμε απαιτεί συμμετοχή της άδηλης, έκδηλης και εργαζόμενης μνήμης.

Επίσης υφίσταται μια ακόμα μορφή μνήμης, η μακροπρόθεσμη, στην οποία διατηρείται για μέρες ή περισσότερο, μεγάλος όγκος πληροφοριών.

Η καλή μνήμη, με την έννοια της ανάκλησης των όσων έχουμε μάθει, εξαρτάται από ατομικούς παράγοντες (ηλικία, νοημοσύνη, κίνητρα, ενεργητικότητα και ρυθμός μάθησης, εμπειρίες) και από περιβαλλοντικές συνθήκες (θόρυβος, θερμοκρασία κ.α.). Επίσης σχετίζεται με την ψυχοφυσιολογική κατάσταση του ατόμου (πείνα, δίψα, κόπωση, διέγερση κ.α.) και τέλος με τον τρόπο μάθησης της προς ανάκληση πληροφορίας (επαναλήψεις, εποπτικά μέσα, τρόπος απομνημόνευσης κ.α.).

Η λήθη είναι μια διεργασία που σχετίζεται με τη μνήμη. Με την πάροδο του χρόνου χρειάζεται να απαλλασσόμαστε από κάποιες πληροφορίες ή εμπειρίες και το να ξεχνάμε είναι ένας φυσιολογικός τρόπος γι αυτό. Οι άχρηστες πληροφορίες ατροφούν όπως οι μυς του σώματος που δεν γυμνάζονται. Η διαδικασία αυτή επιτυγχάνεται είτε με τη σταδιακή απώλεια των άχρηστων πληροφοριών και εμπειριών, είτε με την αντικατάσταση από νέες.

Γίνεται κατανοητό ότι χωρίς μνήμη ένας άνθρωπος θα ήταν αδύνατο να κατανοήσει τον εαυτό του, το περιβάλλον και να οργανώσει τις δραστηριότητές του.

Επειδή ο άνθρωπος διαθέτει ένα σύνολο δυναμικών ψυχικών λειτουργιών, πολλές φορές η μνήμη επηρεάζεται και άλλες λειτουργίες, που μπορεί να την αλλοιώσουν. Κλασσικό παράδειγμα είναι οι δικαστικοί μάρτυρες που προσθέτουν στη διήγησή τους κομμάτια που φαντάζονται ή που αποτελούν τη δική τους οπτική στην αφήγηση των γεγονότων. Επίσης είναι γνωστές πολλές επιστημονικές έρευνες που επιβεβαιώνουν τη δημιουργία, μέσω ψυχολογικών μηχανισμών, αληθοφανών αλλά ψευδών αναμνήσεων.

Κάποιες φορές όμως και η μνήμη λανθάνει. Όλοι μας έχουμε κάνει κάτι παράλογο π.χ. να βάλουμε τα κλειδιά στο ψυγείο και απορούμε με τον εαυτό μας. Το γεγονός αυτό μπορεί να οφείλεται σε αφηρημάδα, αλλά μπορεί να αποτελεί ένα λάθος ταξινόμησης της μνήμης μας. Επίσης κακή συγκέντρωση, βιασύνη, αδιαφορία, θυμός, άγχος, μελαγχολία κ.α. μπορεί να δυσχεραίνουν τη μνήμη.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν έχουν καλή μνήμη και επανελέγχουν αλλεπάλληλα τις πράξεις τους (κλείδωμα, θερμοσίφωνο κ.λ.π.). Όταν αυτό συμβαίνει σε υπερβολικό βαθμό πιθανόν να οφείλεται σε προβλήματα άγχους και όχι στη μνήμη.

Tο παρόν άρθρο έχει δημοσιευτεί στην εφημερίδα ο Πολίτης

Κυριακή 17 Οκτωβρίου 2010

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Του Βασιλείου Ν. Θεοδώρου, Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπευτή Συμπεριφοράς

Σχόλιο

Στα σοβαρά: Η ανεργία πέρα από τα οικονομικ
ά προβλήματα επιδρά βαθύτατα στον ψυχισμό του ανθρώπου και μπορεί να οδηγήσει σε ασθένεια, ψυχική ή σωματική. Η αντίσταση και η ενεργοποίηση είναι εν προκειμένω καλύτερες από την ψυχοθεραπεία!
Στα αστεία: Η δυσκολία πρόβλεψης των αποτελεσμάτων των ερχομένων εκλογών έκανα τα δυο μεγάλα κόμματα και τους δημοσκόπους να χρειάζοντα
ι ψυχολόγο. Βασανίστε τους! Φταίνε για τα περισσότερα δεινά μας!

Άρθρο

Οι νέοι άνθρωποι από καιρό είχαν βιώσει την επερχόμενη κρίση με χαμηλούς μισθούς, ανασφάλιστη εργασία και γενικευμένη ανασφάλεια. Η τάση να παραμένουν στα πλαίσια της οικογένειάς τους για την εξασφάλιση της διαβίωσης του παγιώνεται πλέον. Είναι σίγουρο ότι η κρίση που βιώνουμε θα επεκτείνει την αποθάρρυνση των νέων για ανεξαρτητοποίηση και των νέων ζευγαριών να κάνουν οικογένεια. Μέσα σε αυτό τον τεχνητό οικονομικό κυκεώνα, η επιλογή αυτή μοιάζει έλλογη, καθώς οι άνθρωποι που σχεδίαζαν τη ζωή τους και το μέλλον βρίσκονται ανήμποροι μπροστά στη χιονοστιβάδα των αρνητικών αλλαγών που σαρώνει τη ζωή τους. Ανεργία, μείωση εισοδημάτων, αβεβαιότητα και πλήθος αρνητικών συναισθημάτων. Επιπλέον ακόμα λιγότερα παιδιά θα γεννηθούν. Το τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας θα οξυνθεί περισσότερο.

Πλέον όμως, δίπλα στο γιο έρχεται να προστεθεί και ο πατέρας και το οικογενειακό μαγαζί! Ένας πρωτόγνωρος αριθμός ανέργων δημιουργείται σε μια χώρα χωρίς πόρους ή πολιτική βούληση να προσφέρει το ελάχιστο σε αυτούς τους ανθρώπους. Παράλληλα η κρυφή ανεργία, από ανθρώπους που φαίνονται εργαζόμενοι, αλλά δεν έχουν εισόδημα, μεγαλώνει το αδιέξοδο.

Πέρα από τα αυτονόητα υπάρχει και μια διάσταση που πρέπει να δούμε. Είναι η άποψη ότι η ανεργία  επιφέρει από παροδικές ως και μονιμότερες αλλαγές στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια έχει τεκμηριωθεί, μεταξύ άλλων και από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας, η ευθεία σχέση της ανεργίας με την κατάθλιψη, το άγχος και τη σωματοποίησή του.

Κατάθλιψη
Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης, που εμφανίζεται με δυο μορφές, ως Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο (επεισοδιακή μορφή)  και ως Δυσθυμία, η οποία είναι ηπιότερη, χρόνια και παρουσιάζει διακυμάνσεις. Το 25% του πληθυσμού έχει βιώσει στη διάρκεια της ζωής του ένα τουλάχιστον επεισόδιο κατάθλιψης.

Αντίθετα η προσωρινή και συνηθισμένη συναισθηματική αντίδραση σε αγχογόνα γεγονότα της ζωής ονομάζεται μελαγχολία. Η κατάσταση αυτή δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένη συμπτωματολογία και περνά σε λίγες ώρες ή μέρες.

Κατάθλιψη λοιπόν δεν είναι απλά η κακή διάθεση, αλλά μια έντονη και γενικευμένη ασθένεια με τα παρακάτω κύρια χαρακτηριστικά που αδιάλειπτα επιμένουν για τουλάχιστον δυο εβδομάδες και συνοδεύονται από έκπτωση της επαγγελματικής και κοινωνικής λειτουργικότητας:
  • Αρνητικό συναίσθημα, συνήθως λύπη και ανηδονία.
  • Αρνητική οπτική για τα πράγματα – ιδίως για τον εαυτό και το μέλλον.
  • Παθητική συμπεριφορά και απόσυρση από συνήθεις δραστηριότητες.
  • Απώλεια κίνητρων και ενδιαφέροντος (πιθανώς και σκέψεις για αυτοκτονία).
  • Ενοχλήσεις στο αυτόνομο (φυτικό) νευρικό σύστημα, όπως απώλεια όρεξης, κόπωση, αϋπνία, έλλειψη ερωτικής επιθυμίας.
  • Σωματικές ενοχλήσεις, πονοκέφαλος, δυσκολία στην αναπνοή, δυσκοιλιότητα κ.α.
Η ένταση και η σοβαρότητα της κατάθλιψης κυμαίνεται. Τα αίτια μπορεί να είναι οργανικά, αφού πολλές ασθένειες και κάποια φάρμακα μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Ωστόσο μπορεί να σχετίζεται με συνήθη γεγονότα της ζωής όπως ο αποχωρισμός, το διαζύγιο, η εφηβεία, η συνταξιοδότηση ή ακραίες καταστάσεις, όπως ο θάνατος κοντινού προσώπου, οι φυσικές και τεχνητές καταστροφές κ.α.

Η κατάθλιψη δεν είναι αδυναμία ή απώλεια της αυτοπεποίθησης, ούτε ελάττωμα του χαρακτήρα ή της προσωπικότητας. Τα αίτιά της, βάσει της βιολογικής θεωρίας, οφείλονται σε ανεπάρκεια δυο νευροδιαβιβαστών, της σεροτονίνης και της νοραδρεναλίνης. Ωστόσο η ψυχολογική ερμηνεία αποδίδει την κατάθλιψη σε μια μαθημένη αντίδραση στο περιβάλλον. Από την παιδική ηλικία, το μετέπειτα καταθλιπτικό άτομο, έχει μάθει να υποτιμά τον εαυτό του, με αποτέλεσμα να δαπανά πολύ ενέργεια για να «επιτύχει» και να το «αποδεχθούν». Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από αρνητισμό για τον εαυτό, το περιβάλλον και το μέλλον του. Με την πρώτη αποτυχία ή κρίση, ιδίως στις διαπροσωπικές σχέσεις, βυθίζεται στην κατάθλιψη.

Φόβος
Ο φόβος είναι η δυσάρεστη αίσθηση που δημιουργεί η ψυχοσωματική αντίδραση σε κάποιο υπαρκτό κίνδυνο ή απειλή. Αποτελεί ένα συνηθισμένο συναίσθημα, αν και κατά γενική ομολογία, είναι δυσάρεστο. Ο πραγματικός λόγος που εμφανίζεται είναι για να προφυλάξει τον άνθρωπο από έναν πραγματικό ή υποθετικό κίνδυνο απώλειας της ζωής.

Ο φόβος λοιπόν είναι ένας επιβιωματικός μηχανισμός που έχει εξελίχθη από την εμφάνιση του ανθρώπου ως τις μέρες μας. Αρχικός σκοπός του ήταν η εξασφάλιση της ύπαρξης του αδύναμου προϊστορικού ανθρώπου, έναντι των θηρευτών του. Ως μηχανισμός περιλαμβάνει την ψυχολογική διάσταση, την υποκειμενική, δηλαδή αίσθηση φόβου και τις λεγόμενες φυσιολογικές μεταβολές που συμβαίνουν στο σώμα μας. Οι μεταβολές αυτές λαμβάνουν χώρα ως εξής: όταν αντιλαμβανόμαστε κάποιον κίνδυνο ή τον αναμένουμε ο εγκέφαλός μας στέλνει το μήνυμα απελευθέρωσης δύο χημικών ουσιών του οργανισμού, της αδρεναλίνης και της νοραδρεναλίνης που εκκρίνονται από τα επινεφρίδια. Με τη βοήθεια αυτών των ουσιών προκαλούνται λειτουργίες που αντιλαμβανόμαστε και ως σωματικά συμπτώματα, καθώς ο οργανισμός ετοιμάζεται να δώσει μάχη ή να τραπεί σε φυγή. Αυτές είναι 1) η αύξηση των παλμών της καρδιάς και της δύναμης των παλμών, που βοηθά στην αύξηση της ροής του αίματος, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η διανομή του οξυγόνου στους ιστούς και να αποβάλλονται τα άχρηστα προϊόντα από αυτούς, 2) η αλλαγή της ροής του αίματος, το αίμα απομακρύνεται από το δέρμα, τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών, 3) η αλλαγή της αναπνοής - γίνεται πιο γρήγορη και επιπόλαιη, γιατί οι ιστοί χρειάζονται περισσότερο οξυγόνο για να ετοιμαστούν για δράση, όταν εμφανίζεται κάποιος κίνδυνος, 4) η εφίδρωση, ώστε το δέρμα να γλιστράει και ο θηρευτής να δυσκολεύεται να αρπάξει το θύμα, επίσης να δροσίζεται το σώμα, όταν υπερθερμανθεί, 5) η διαστολή στις κόρες των ματιών, για καλύτερη όραση, 6) η μείωση της σιελόρροιας που προκαλεί αίσθηση ξηρότητας στο στόμα, 7) η μείωση της λειτουργίας του πεπτικού συστήματος, 8) η σύσφιξη πολλών ομάδων μυών, ώστε να προετοιμασθούν για έντονη προσπάθεια και 9) η γενική δραστηριοποίηση του μεταβολισμού για τη διασφάλιση περισσότερης ενέργειας.

Είμαστε ο μοναδικός οργανισμός, που συνειδητοποιεί την ύπαρξή του και την πιθανότητα να πάψει να ζει. Ο φόβος είναι το τίμημα αυτής της συνειδητότητας. Ο άνθρωπος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε κάθε απειλή ή σε ότι εκλάβει ως απειλή. Σήμερα, στην εποχή της εικόνας, τα μάτια μας πλέον αποτελούν τα τηλεοπτικά ΜΜΕ και αυτά γνωρίζουν τις αδυναμίες μας. Ξέρουν καλά ότι λίγη υπερβολή κάνει τη διαφορά και μας έλκει την προσοχή.

Το υπερβολικό και χρόνιο άγχος μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα στη σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και σε προβλήματα συμπεριφοράς. Τα ενδεικτικά προβλήματα υγείας που ενδέχεται να προκαλέσει αφορούν το καρδιοαναπνευστικό σύστημα (ισχαιμική προσβολή, έμφραγμα του μυοκαρδίου, άσθμα, ιδιοπαθή υπέρταση), το γαστρεντερικό (γαστρίτιδα, έλκος στόμαχου, έλκος δωδεκαδάκτυλου, ελκώδης κολίτιδα, ευερέθιστο έντερο) και τις ασθένειες του κεντρικού νευρικού συστήματος (νευρώσεις, ψυχώσεις). Επίσης προβλήματα όπως οι κεφαλαλγίες, η τριχόπτωση, οι στοματικές και δερματικές παθήσεις, οι μυϊκές συσπάσεις ή τα νευρικά τικ, η ευερέθιστη κύστη, η αμηνόρροια, η πρόωρη εκσπερμάτιση ή η ανικανότητα συχνά οφείλονται στη χρόνια ή ακραία επίδραση στρεσσογόνων παραγόντων.

Επιπλέον οι άνθρωποι που βρίσκονται σε δυσχέρεια να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες είναι πιθανό να παραμελήσουν τις προληπτικές επισκέψεις σε γιατρούς, ιδιαίτερα όσοι είναι ανασφάλιστοι. Συνεπώς τα συνήθη ιατρικά προβλήματα μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές ασθένειες, με ότι αυτό συνεπάγεται και να ανατροφοδοτήσουν το γενικό άγχος του ανθρώπου. Στις πολύ σοβαρότερες περιπτώσεις τα οικονομικά αδιέξοδα, τα άλυτα προβλήματα υγείας, η κατάθλιψη και το άγχος αποτελούν παράγοντες υψηλού κινδύνου για αυτοκτονία. 

Επίλογος
Πολιτική είναι το να μιλάς επί των πραγματικών προβλημάτων και να εξετάζεις λύσεις. Πολιτική είναι να εφαρμόζεις τις λύσεις, αν σε επιλέξουν οι πολίτες. Πολιτική είναι να διορθώνεις τα λάθη που έκανες. Όλα τα παραπάνω είναι πολιτική – κυρίως επειδή η υγεία και η ασθένεια έχουν έντονα ταξικά χαρακτηριστικά και επειδή η τάση των τελευταίων δεκαετιών είναι η ιδιωτικοποίηση της Υγείας με την παράλληλη διατήρηση ενός αποσαρθρωμένου δημόσιου συστήματος υγείας, που θα λειτουργεί ως διαφημιστής των ιδιωτικών νοσοκομείων. Αυτή είναι μια ολέθρια επιλογή που δεν συμβαδίζει με το όραμα του κοινωνικού κράτους, λειτουργεί αντιπαραγωγικά για την οικονομία και θα συμβάλλει στην εξαθλίωση μερίδας του πληθυσμού της χώρας.